Ulica Podgórna

[DamianU]

Cześć, dzień dobry - pierwszy post więc również sie przywitam.
Od pewnego czasu składam sobie opracowanie genaologiczne mojej rodziny, Szukam do tego również zdjęć, gdzie mieszkali. Jeden z adresów to Zamkowa 38 - ale niestety wszystkie zdjęcia które widziałem, nie pokazują tego domu. Teraz jest tam jak wiecie pusty plac. Chodzi mi o dom, który stał na wspomnainaej Zamkowej 38, ale wejście od niego było od strony właśnie Podgórnej. - Skrzyżowanie tych ulic, stąd założyłem temat właśnei tu - to w sumie byłby zdjęcie ul. Podgórnej. Jeżeli ktoś z Was znajdzie gdzieś zdjecie tego budynku to będę bardzo wdzięczny. Są zdjęcia z lat 83-84 stał już tam tylko płot. NIeco wyżej była zresztą wcześniej Bożnica (o ile nie przekręciłem potocznej nazwy). Jest cały wątek o tej ulicy i zdjęcia, ale jak się przyjżycie to w sumie brakuje tylko ujęcia na ten właśnie budynek/miejsce.

[spaff]

Wiele nie pomogę, ale mam pytanie: chodzi o działkę nr 403?

Przy okazji, co to była Bożnica?

[DamianU]

Tak, działka 403. Na starych planach miasta jest tam budynek.
Bożnica, tak ktoś z mojej rodziny mówił o synagodze, która była nieco wyżej. W sumie nie wiem czemu.

[DamianU]

Przepraszam, ale z telefonu już wrzucam. To plan miasta z 1931, tu widać ten dom.

[spaff]

Tak jak zadeklarowałem niewiele pomogę.

Tak, działka 403. Na starych planach miasta jest tam budynek.

Na starych planach może i jest, ale po wojnie nie zanosi się, że istniał i mała szansa na zdjęcia, wniosek na podstawie załączonych zdjęć lotniczych z 1967, 1977, 1982 r.

[DamianU]

Informacja, że budynku nie było już w roku 67 to zawsze coś.
W rodzinie twierdzą, że w latach 50 jeszcze był

[Wałasz]

Czy chodzi o ten budynek, którego fragment po prawej widać na fotografii zamieszczonej w tym poście:
https://dawnytczew.pl/forum/viewtopic.p ... =10#p49360



W 2024 r. przekazałem na profil FB "Dawnego Tczewa" notkę o następującej treści:

Unikatowe ujęcie ulicy Zamkowej, blisko skrzyżowania z ul. Okrzei (źródło: Projekt uporządkowania miasta w latach 1962-1965, Tczew 1961, zasoby SHM MBP). Od lewej kolejno fragment budynku Zamkowa 9, dalej charakterystyczna kamienica Zamkowa 8 ze skośną ścianą frontową, a obok niej nieistniejący dziś domek parterowy Zamkowa 7, gdzie w czasach II RP mieszkał robotnik Juliusz Szulc. Pod adresem 7-8 mieściła się przed wojną Pomorska Centrala Skór. W głębi zabudowania dawnego browaru tczewskiego (nr 1-6). Po prawej stronie widać wysoki budynek, oznaczony niegdyś adresem Okrzei 7. Stał na trójkątnej wysepce przy rozwidleniu ulicy Okrzei i Zamkowej. Ciekawa jest historia tego miejsca, oznaczonego niegdyś nr hip. A216. W ostatnich dekadach XVIII w. mieściła się tam bowiem tczewska gorzelnia, gdzie jej właściciel - Abraham Penner - produkował wódkę. Nie wiadomo, kiedy została zamknięta. Po śmierci gorzelnika obiekty służyły działalności kupieckiej, a od 1883 r. mieścił się na tym terenie warsztat rzeźnicki i tak było co najmniej do czasów II RP. Widoczny budynek pełnił również funkcję mieszkalną dla kilku rodzin. Może ktoś z Was zna historię tego miejsca po wojnie, okoliczności wyburzenia lub dysponuje zdjęciami?

FB nie posiadam, więc nie podam tu linka, ale proszę poszukać - być może w komentarzach pojawiły się dodatkowe informacje. Jak uda się znaleźć, to zachęcam, żeby wkleić odnośnik tu na forum. Może znajdą się również inni zainteresowani.

PS. Projekt uporządkowania miasta, który obecnie udostępnia MBP w Tczewie, został sporządzony na początku lat 60., co mogłoby oznaczać, że jeśli zdjęcia pochodzą z tego okresu, to ten budynek jeszcze wtedy istniał. Jest jeszcze jeden trop - mogły zachować się powojenne akta budowlane, które obecnie ma starostwo powiatowe w swoim archiwum zakładowym (lub w archiwum współpracującym). Trzeba by zadzwonić i poprosić o kontakt z osobą z wydziału organizacyjnego, która opiekuje się archiwum zakładowym i ma dostęp do inwentarza akt budowlanych, przekazanych z UM Tczew. Być może jest jakaś teczka Zamkowej 9. Chociaż uczulam, że tam potrafi być zamęt i nie raz teczka jakiegoś numeru została omyłkowo przyłączona do innego numeru. Nie zawsze ustalenie tego jest możliwe.

[DamianU]

Niestety, ale ten budynek zasłania docelowy. Każde ze zdjęć dostępnych tu i we wszystkich zbiorach online, które udało mi się znaleźć nie jest widoczny. Zawsze poza kadrem. Jakaś czarna dziura

Dom który pokazujesz, to ten w środku kadru. Mi się wydaje, że ten o który pytam jest po lewej, ale nie mam pewności, bo widać tylko dach.

[DamianU]

A na zdj z lat 90 budynek byłby tam, gdzie stał płot.

[Wałasz]

Tak, teraz już widzę, że zupełnie pokręciłem miejsca. Pytanie dotyczyło narożnika ul. Podgórnej i Zamkowej, a ja pisałem o rogu Okrzei i Zamkowej. Dodatkowo jeszcze na końcu wkradła się mi Zamkowa 9 zamiast Okrzei 7. Ale dobrze się stało, że wkleiłeś tą pocztówkę z oznaczeniami. Wielkie dzięki, bo przeoczyłem wcześniej ten widok. Tak czy inaczej już wiem, o co chodzi. Z budynkiem, o który pytasz jest prawdopodobnie taki sam problem, jak z leżącą w pobliżu niego synagogą. Nie zachowało się zdjęcie czy pocztówka, na których te miejsca byłyby wyraźnie widoczne. Jest o tym trochę w wątku "Synagoga i tczewscy Żydzi". Najwięcej widać na tej fotografii, gdzie punktem odniesienia jest synagoga z ciemnym dachem:



Może na niej coś dostrzeżesz więcej. Udało mi się ustalić na podstawie arkuszy katastralnych i urzędowego wykazu adresowego (APG, sygn. 525,3/164a), że narożna posiadłość obejmowała co najmniej dwa budynki mieszkalne: ten najbliżej Zamkowej i znajdujący się między nim. Pasowałyby dla nich adresy odpowiednio: Podgórna 15 i Podgórna 16 (synagoga to dawna Podgórna 17). Niemniej zarówno oznaczenia hipoteczne (raz podawany jest Dirschau A51 a w innym A52), jak i adresowe (raz Podgórna, raz Zamkowa) nie są do końca jasne. Na pewno w latach 80. XIX w. właścicielami tych nieruchomości było rodzeństwo Piltz, a w 1914 r. Victor Stellmach.

Niestety, w przedwojennych aktach budowlanych nie ma archiwaliów dla Podgórnej 15/16. A zdarza się, że w takiej dokumentacji występują szkice, rysunki i projekty zabudowań. Natomiast wszystko wskazuje na to, że w obrębie tego samego zespołu zabudowań mogły obowiązywać różne adresy poszczególnych budynków, które sąsiadowały ze sobą. W "Adresach miasta Tczewa i Pelplina" z 1925 r. nie ma żadnej osoby zameldowanej pod adresem Podgórna 15 czy 16, choć w urzędowych opisach wyraźnie figurują domy mieszkalne. Jest natomiast wymienionych kilku mieszkańców dla Zamkowej 38. Co najważniejsze, zachowała się teczka "Schloßstraße 36 – 37 - 38 – Victor Stellmach; Peter Kaminski; Hofmeister" z lat 1896-1935. Notatka w inwentarzu wprost wskazuje, że to "Zamkowa róg Podgórna (plac działka nr 403 i 296/1)".

Z wykazu urzędowego wynika, iż Zamkowa 36 (nr hip. A215) należała do Hofmeistera, natomiast nr 37-38 (nr hip. Dirschau A245) posiadał ww. Victor Stellmach, a po nim Browar Tczewski. W urzędowym wykazie adresów nie podano, jakie rodzaje budowli się tam mieściły. Przy Podgórnej 16 jest za to adnotacja o wzniesieniu nowego budynku mieszkalnego w 1911 r. Podgórna 15 też musiała się zmienić, bo są wyraźne różnice wielkości między 1931 a 1939 r. Pytanie, czy nie doszło w aktach do pomieszania adresów i raz może być mowa o Podgórnej, a innym razem o Zamkowej. Z tego względu zalecam skontaktować się z archiwum zakładowym Urzędu Miasta w Tczewie i poprosić o wspomniane archiwalia. Pan Leszek Bodio, który sporządzał inwentarz, przeszedł w ub. r. na emeryturę. Obecnie dokumentację prowadzi pani Katarzyna Matuszczak: https://bip.tczew.pl/osoby/34594/katarzyna__matuszczak
Akta przekazywane są sukcesywnie co jakiś czas do Archiwum Państwowego w Gdańsku, gdzie z uwagi na konserwację, są wyłączane tymczasowo z udostępniania. Należałoby spytać, czy ww. teczka nr 1100 o sygn. APG nr 525/2260 jest u nich wciąż dostępna. Jeśli tak, warto ją przejrzeć. Może znajdą się jakieś szkice i plany tego budynku lub inne ważne informacje.

Oprócz tego w zespole "Sąd Obwodowy w Tczewie" Archiwum Państwowego w Gdańsku przechowywana jest jednostka o sygn. 103/5241 - Akta gruntowe Tczew T.13 K.A 245, 1846-1960 z adnotacją Zamkowa 38. Ponieważ 70 lat jeszcze nie upłynęło dostęp do niej może być ograniczony koniecznością wykazania interesu prawnego. Akta te były przez dłuższy czas przechowywane w depozycie oddziału APG w Gdyni, a obecnie na czas remontu wróciły tymczasowo do Gdańska na Wałową. Trzeba by tam pytać: +48 58 301 74 63 lub +48 58 301 74 64. Nr wew. do czytelni: 432.

Powodzenia!