Forum Dawnego Tczewa

Niesia pisze:Mi też nie pasuje ten rok 1902. Kamienica, w której mieszkają moi rodzice na Wierzbowej ma w papierach 1900r.

Zastawiam się nad Twoim fyrtlem. Kozen to to nie jest tzn. nie było to jednolite osiedle zbudowane dla konkretnego celu (domy dla kolejarzy). Wydaje mi się, że zabudowa ul. Łąkowej powstała samorzutnie jako osiedle podmiejskie. Pytanie tylko dlaczego w tym miejscu, przecież droga do Czatków nie była dużym, ważnym traktem. Może miało to jakiś związek z drożdżownią lub cementownią? Może z gazownią kolejową? Budynki typowo podmiejskie to
Łąkowa 12 (dom parterowy) - koniec XIX w. to była typowo
Łąkowa 11 (pierwotnie parterowy) lata 80te XIX w.
Łąkowa 9 - lata 80te XIX
Łąkowa 6 - (parterowy) lata 80te XIX
Łąkowa 5 - typowy dom wiejski/podmiejski jak na np. Lunałach lata 80te - 90te XIX wieku, na początku wieku XX dobudowano kuźnię i oficynę.
Rówieśnikami zabudowy na Kozen są dwa domy bardzo podobne do tych z Młyńskiej (Łąkowa 1 i 2). Te mogły być przeznaczone dla kolejarzy. Łąkowa 3 to już 1912 roku czyli ćwierć wieku po pierwotnej zabudowie tej okolicy. Domy przy Żuławskiej, to za wyjątkiem jednego, niewysokie budynki zbudowane w latach 80/90te XIX wieku. Za Dworcem to pierwsze dziesięciolecie XX wieku, za wyjątkiem domu przy ul. Za Dworcem 7 (1880 dom Preussa). Wierzbowa to dwa zabytkowe domy z lat 1900 - 1910. Podsumowując, oprócz dwóch budynków z Łąkowej (1i2) rozwój tego fragmentu naszego miasta nie miał z powstaniem Kozen wiele wspólnego

A czy Łąkowa aby na pewno leży na Kozenie?
Że się tak przewrotnie spytam.

Dla mnie kwestia roku 1902 to chyba kwestia pewnej nadinterpretacji. Ta data bowiem jest podawana jako początek budowy osiedla "dla pracowników kolei". Sęk w tym, że nikt za bardzo nie rozwijał co to określenie oznacza. Czy osiedlem tym a by na pewno było całe dolne Kozen? A może tylko jego część? Na dodatek na mapie z 1904 roku Wilcza, Krucza i Półwiejska wydają się być już zabudowane. A jak porównamy je z mapą z z 1931 roku, to się okazuje, że przez te ćwierćwiecze zbudowano ledwie kilka budynków przy Młyńskiej. Jeżeli by przyjąć, że budowano by na surowym korzeniu, to wychodzi, że w dwa lata zbudowano 90% osiedla, co jest mało prawdopodobne.

Mam tu dwie hipotezy. Owym osiedlem dla pracowników kolei nie było całe dolne Kozen, a jedynie jego część, którą umiejscowiono obok istniejącej już zabudowy. Tudzież, rok 1902 wcale nie był rokiem rozpoczęcia budowy tego osiedla, a jedynie powstania koncepcji architektonicznej porządkującej powstająca od kilkunastu lat zabudowę i wyznaczającej plany na przyszłość (zrealizowane ostatecznie tylko w połowie).

Zaś z samą Łąkową sprawa jest dość prosta. Jest to najstarsza droga w całym tym rejonie i w sposób naturalny przy niej powstały pierwsze budynki. Powstanie dworca plus zielone światło dla rozbiórki umocnień w 1868 roku spowodowało rozwój tego rejonu. Stąd mamy cukrownię, basen portowy, bocznice kolejowe oraz także domy mieszkalne. Liczba ludności Tczewa wtedy wzrastała skokowo i praktycznie każdemu nowemu przedsiębiorstwu towarzyszyć musiało powstawanie nowych domów mieszkalnych.

Drugą pod względem wieku ulicą tego rejonu była Młyńska - przy czym nie jest dla mnie jasny jej bieg przed końcem XIX w. (na pewno przebiegała też przez dzisiejszy obszar ul. Elżbiety). Natomiast na pewno także przy niej - więc już na Kozenie "właściwym" powstały jakieś budynki w ostatniej ćwierci XIX w.

Pewni możemy być zaś jednego: choć większość dzisiejszej zabudowy "dolnego Kozen" powstała bez wątpienia w jakimś odgórnym procesie inwestycyjnym, a nie w wyniku działań jedynie "prywatnej inicjatywy", to jednak zabudowa nie wygląda na tworzoną na podstawie jednego projektu...

Żeby być jeszcze bardziej przewrotnym można zapytać czy nazwa "osiedle kolejarzy" nie wzięła się od patronów ulic, a wcale nie od profesji mieszkańców czy nazwy inwestora? Dzisiaj też można kogoś skierować na "osiedle malarzyn i pisarzy" czyli Górki, a nie oznacza to, że mieszkają tam malarze i pisarze tylko że patronami ulic są właśnie tacy artyści. Kozen częściowo jest zabudowane według jednego planu, część Półwiejskiej, cała Młyńska, Wilcza i Krucza. Te ulice można uznać za wynik jednej przemyślanej inwestycji. Prosta, większość Półwiejskiej i Kolejowa to przypadkowe budynki, których wygląd wydaje się być związany z zamożnością właściciela.

ul. Łąkowa (PROJEKT UPORZĄDKOWANIA MIASTA W LATACH 1962-1965)

Nieruchomość przy ul. Elżbiety 19 B jest wystawiona na sprzedaż: http://www.bip.tczew.pl/wiadomosci/3/wi ... na_sprzeda
Niewiele się zmienił. Nawet okienko jest nadal uchylone

Ten budynek pojawił się już w tym wątku: viewtopic.php?f=29&t=169
A tutaj dla mnie cud, miód, malina Wszystko pochodzi z zasobów MBP (dwa pierwsze pojawiły się w kolejnej edycji "Metamorfozy" - na stronie biblioteki).

Zdjęcia osiedla ze zbiorów p. Stanisława Zaczyńskiego

Petarda
Jakie ulice widzimy na pierwszym załączniku? Kompletnie nie znam tego osiedla

Jadzia pisze: ↑21 mar 2017, o 20:48 Jakie ulice widzimy na pierwszym załączniku? Kompletnie nie znam tego osiedla

Wilcza i Młyńska bodajże

Z FB Fundacji Pokolenia: