Forum Dawnego Tczewa

To postanowienie dotyczy umorzenia utraconego dokumentu potrzebnego do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej. Poniżej po kolei, w prostych słowach:

1. O czym jest to postanowienie?
Sąd w 1957 r. zastąpił (umorzył) zagubiony dokument, który był niezbędny, aby można było wykreślić starą hipotekę z księgi wieczystej nieruchomości w Tczewie (ul. Jarosława Dąbrowskiego 11).
Chodzi o hipotekę:
ustanowioną przed wojną (1939 r.),
na rzecz firmy Standard Nobel S.A. w Warszawie,
na kwotę 20 000 złotych w złocie,
wpisaną w dziale III księgi wieczystej.

2. Co to jest „kwit mazalny”?
Kwit mazalny (dawniej także: kwit mazania, kwit do skreślenia) to pisemne oświadczenie wierzyciela hipotecznego, że:
dług został spłacony albo
wierzyciel zgadza się na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
W uproszczeniu:
to dawny odpowiednik dzisiejszej „zgody wierzyciela na wykreślenie hipoteki”
Bez kwitu mazalnego nie można było wykreślić hipoteki.

3. Co dokładnie „umorzono”?
Umorzono utracony kwit mazalny z 1939 r.
To ważne:
nie umorzono hipoteki,
nie umorzono długu,
nie umorzono księgi wieczystej.
Umorzono dokument, który:
istniał,
był wystawiony,
ale zaginął (wojna, zmiany własnościowe, zniszczenia akt).
Sąd stwierdził, że:
skoro dokument istniał i został utracony, to orzeczenie sądu zastępuje ten dokument.
Dzięki temu można było dalej prowadzić sprawy wieczystoksięgowe.

4. Co to była za sprawa (II Ns I 77/56)?
„Ns” = sprawa niesporna
dotyczyła umorzenia dokumentu (postępowanie typowe po wojnie),
wszczynana na wniosek właściciela nieruchomości lub następcy prawnego,
bardzo częsta w latach 40.–60. XX w. z powodu:
zniszczeń wojennych,
likwidacji przedwojennych firm,
zaginięcia dokumentów hipotecznych.

5. Sens praktyczny postanowienia
To postanowienie:
zastępowało kwit mazalny,
umożliwiało wykreślenie przedwojennej hipoteki,
„czyściło” stan prawny nieruchomości.

W praktyce:
bez tego orzeczenia hipoteka z 1939 r. mogłaby wisieć w księdze wieczystej przez dziesięciolecia, mimo że dawno nie miała żadnego znaczenia.