Re: Kościół pw św. Stanisława Kostki
: 12 sie 2011, o 20:15
Podczas jednego z remontów kościoła podominikańskiego uzupełniając ubytki w murze wykorzystano cegły z cegielni na Malinowie.
Zapewne na początku funkcjonowania tej świątyni jako kościoła protestanckiego przeniesiono wieloramienne żyrandole z dawnego kościoła św. Jerzego, położonego w narożu południowo-zachodnim miasta.
Dwa wieloramienne żyrandole z brązu wiążą się z wyróżniającymi się w Tczewie fundacjami sprzętów kościelnych.
Pierwszy z nich, obecnie czteroramienny (pierwotnie zapewne sześcio- lub ośmioramienny) o formach barokowych powstał 1658 roku. Na jego, umieszczonej u dołu, kuli wyryto napis fundacyjny, zawierający następujący tekst (wykonany kapitułą humanistyczną): SAMUEL EBERHART UND SEINE FRAW ANNA VOREHRET // DIESE KROHNE IHRE IUNGFRAU TOCHTER ANNA // CHRISTINA GEBORNE LEPKOWKE ZU EHREN // DER KIRCHEN GOTTES ANNO 1658 (SamuelaEberharta i jego żonę Annę czci tym świecznikiem ich panna-córka Anna Christina Lepkowke (Lepkowska/Łepkowska) na chwałę Kościoła Bożego w roku 1658). Jest to ciekawe świadectwo uszanowania w ten sposób rodziców, przy jednoczesnym podkreśleniu ich pobożności. Anna Christina była córką zmarłego w 1643 roku Cesarskiego rotmistrza (Kayserlicher Rittmeister). Jej matka Anna wyszła powtórnie za mąż w 1648 roku za obywatela Tczewa od 1655 roku Samuela Eberharta (Ewerhardta). Elisabeth Kloss, w swoim opracowaniu katastru miasta Tczewa wysnuła przypuszczenie, że trzeci ślub Anny Łepkowskiej miał miejsce w 1657 roku. Fundacja Anny Christiny mogłaby upamiętnić fakt zawarcia tego małżeństwa właśnie w 1658 roku. Byłby więc tczewski świecznik wiszący wśród zachowanych obiektów tego typu rzadkim przykładem połączenia fundacji przedmiotu kościelnego z aktem kommemoracji zaślubin. W kościołach, tak katolickich, jak i ewangelickich obiektami dokumentującymi prywatne akty kommemoracji były głównie sepulkralia i tabliczki wotywne.
Drugi żyrandol wykonany w 1700 roku oświetlający i zdobiący wnętrze kościoła podominikańskiego należy do obiektów fundowanych przez zespoły starszych kościołów. Tekst uwieczniony z jednej strony kuli tego zabytku (wyryty kapituła humanistyczną) jest następujący: KIRCHEN VAETER // IACOB LANGWALDT // GREGER LINDER // ADAM GELWENHAGEN // IOHAN SCHULTZ // ANNO 1700 DEN 7 M., a z drugiej: VOL[L]TAETER // I.M. // S.S. // H.N. // B.P. // M.D.
Dzięki tej inskrypcji poznać można nazwiska czterech starszych kościoła ewangelickiego. Jakob Langwalt (w źródłach archiwalnych Langewaldt) był piekarzem, obywatelem miasta od 1694 roku. Greger Linder to prawdopodobnie wzmiankowany w katastrze tczewskim jako właściciel domu nr 131. Greger Lindner junior, syn Gregera Lindnera seniora i jego żony Zuzanny z domu Willm. Adam Gelwenhagen, właściwie Glewenhagen, obywatel Tczewa od 1681, zmarły w 1701 roku wg katastru był właścicielem domów nr 23, 24, 58, 59 i 140. Johann Schulz (Schultz), obywatel tczewski od 1671 roku była właścicielem domu nr 36. Natomiast dobroczyńcy kościoła (Wohltäter, określeni w inskrypcji jako VOLTAETER) zachowali pełną anonimowość, pozwalając jedynie na umieszczenie inicjałów imion i nazwisk.
