Strona 3 z 4

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 27 sty 2026, o 20:48
autor: spaff
Krzyszwars pisze: 15 gru 2025, o 16:17
spaff pisze: 13 gru 2025, o 22:32 Może w lutym będę w posiadaniu ustosunkowania się miasta w tej sprawie, ale nic nie obiecuję.
@ spaff - mam nadzieję, że czegoś się dowiesz. Trzymam kciuki, bo w Internecie ani w różnych pismach niczego nie znalazłem :(
Chciałbym napisać "mamy to", ale nie mamy.
Urząd Miasta Starogard Gdański pisze:W odpowiedzi na wniosek z dnia 30 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej prac prowadzonych na cmentarzu wojskowym z okresu I wojny światowej, zlokalizowanym przy ul. Tczewskiej w Starogardzie Gdańskim, Urząd Miasta Starogard Gdański uprzejmie informuje, że nie jest w posiadaniu dokumentów ani informacji wskazanych w treści wniosku.
W szczególności Urząd nie dysponuje dokumentacją dotyczącą:
• demontażu lub usunięcia betonowych krzyży nagrobnych z grobów żołnierzy poległych podczas I wojny światowej,
• uzgodnień lub zgłoszeń związanych z tego rodzaju działaniami.
Z posiadanych informacji wynika, że dokumentacja dotycząca tego rodzaju obiektów o charakterze wojennym i historycznym może znajdować się w zasobach administracyjnych Oddziału ds. Obywatelstwa i Egzekucji Administracyjnych Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku.

Z posiadanych zasobów przekazujemy skany dokumentów dot.:
• prac renowacyjnych mogił Żołnierzy Armii Radzieckiej w 2010 r.
• prac renowacyjnych polegających na odtworzeniu ogrodzenia w/w cmentarza w 2013 r.
Możliwe że się zmobilizuję i zapytam Urząd Wojewódzki, choć powyższe podcięło mi skrzydła.

Jestem w posiadaniu jeszcze kilku dokumentów, które otrzymałem z miasta Starogard, ale nic nie wnoszą, mogę przesłać prywatną wiadomością.

W załącznikach trochę cenzury zapodał urząd a i ja trochę cenzury dodałem od siebie.

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 28 sty 2026, o 22:27
autor: Krzyszwars
spaff pisze: 27 sty 2026, o 20:48 Chciałbym napisać "mamy to", ale nie mamy.
Urząd Miasta Starogard Gdański pisze:Z posiadanych informacji wynika, że dokumentacja dotycząca tego rodzaju obiektów o charakterze wojennym i historycznym może znajdować się w zasobach administracyjnych Oddziału ds. Obywatelstwa i Egzekucji Administracyjnych Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku
@ spaff - A ja uważam, że nie jest tak źle. Masz oficjalne pismo z Urzędu Miasta i możesz się teraz na nie powoływać w wystąpieniu do Urzędu Wojewódzkiego.
Coraz bardziej nabieram przekonania, że krzyży nie ma, bo dokonano pełnej ekshumacji żołnierzy niemieckich z obu wojen światowych !
Zbadałem na podstawie dostępnych źródeł z internetu sprawę ekshumacji w Tczewie i w Starogardzie. Jest pewna reguła - szczątki żołnierzy z II w.ś. wywożono do Starego Czarnowa, a tych z I w.ś. na cmentarz w m. Bartosze. Jeżeli chodzi o Tczew, to jest to zrozumiałe – groby wojenne zostały splantowane (utworzono tu park), nie były przewidziane do odtworzenia, więc ekshumowano wszystkich. Nie rozumiem sytuacji w Starogardzie ! Przecież tu nie zmniejszono powierzchni cmentarza. Ogrodzenie stoi w tym samym miejscu, co w 2012 ! Po co było ekshumować pierwszowojenne pochówki, które tylko w takich okolicznościach, jak w Tczewie są przenoszone ?
Ekshumacje prowadzono także w bezpośrednim sąsiedztwie kwatery polskiej. Grób Armatowskiego znajdował się na planie (Karta Cmentarza) zaraz obok wejścia od strony stacji benzynowej.

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 29 sty 2026, o 18:04
autor: spaff
Porównałem sobie archiwalne zdjęcia satelitarne z Geoportalu. Wydaje się mi że betonowe krzyże widać na zdjęciu z 2012 roku a nie widać ich na zdjęciu z 2018 roku (trzeba przejść na imgur.com i tam otworzyć obraz by wyświetlić w oryginalnym rozmiarze, ponieważ na forum jest przeskalowane w zmniejszenie). Zdjęcia wykonane pomiędzy 2012 a 2018 są nieczytelne na Geoportalu, ponieważ drzewa liściaste przysłaniają cały cmentarz.

Zdjęcie z Geoportalu z roku 2012:

Obrazek

Powiększenie z zaznaczonymi kilkunastoma krzyżami:

Obrazek

Zdjęcie z Geoportalu z roku 2018:

Obrazek

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 29 sty 2026, o 21:49
autor: Krzyszwars
@ spaff – wydaje mi się, że na zdjęciu z 2012 – na lewo od pola zakreślonego zielonymi liniami też są krzyże. Może nawet dwa rzędy.
Plan cmentarza umieszczony w Karcie Cmentarza.
plan.cm.Star.Gd.jpg
Z opisu wynika, że zinwentaryzowano 64 obiekty (krzyże, nagrobki i pomnik). Zapewne tylko te, gdzie były czytelne napisy. Wykonano także 12 fotografii ogólnego widoku cmentarza, z których do Karty załączono tylko 4. Są tam także fotografie grobu Armatowskiego i krzyża nr 29.
https://zabytek.pl/pl/obiekty/cmentarz- ... N.115885/4
Armatowskiego (nr inw. 43) zaznaczyłem czerwonym kwadratem, a grób 29 (nr inw. 46) niebieskim. Betonowego krzyża z numerem 29 nie znalazłem wśród tych, które ocalały. Miejmy nadzieję, że w 2012 nie wydobyto szczątków naszych wojaków z 1920 r. i nie spoczywają teraz w Bartoszach lub Starym Czarnowie jako nieznani niemieccy żołnierze ... Chciałbym się mylić, ale nie wygląda to dobrze.

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 3 mar 2026, o 16:42
autor: spaff
Wiązane były z załączonym pismem wielkie nadzieje, a dalej stoimy w tym samym miejscu. Niesamowita sprawa, że sprawa dotyczy naj-najnowszej historii i nie idzie ustalić nic faktycznego.
Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku pisze:W odpowiedzi na wniosek z dnia 28 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej cmentarza wojskowego z okresu I wojny światowej, zlokalizowanego przy ul. Tczewskiej w Starogardzie Gdańskim, uprzejmie informuję, że po przeprowadzeniu kwerendy w zasobach archiwalnych oraz rejestrach pozostających w dyspozycji Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku nie odnaleziono dokumentacji ani informacji dotyczących demontażu, usunięcia lub likwidacji betonowych krzyży nagrobnych z mogił żołnierzy I wojny światowej na wskazanym cmentarzu, w tym w szczególności daty lub okresu przeprowadzenia takich działań oraz podmiotu odpowiedzialnego za realizację prac. Nie posiadamy również żadnych zgłoszeń, uzgodnień, decyzji administracyjnych ani korespondencji dotyczących ingerencji w układ mogił lub elementy nagrobne na przedmiotowym terenie.
Jednocześnie informuję, iż cmentarz wojskowy z okresu I wojny światowej zlokalizowany przy ul. Tczewskiej w Starogardzie Gdańskim nie jest wpisany do Wojewódzkiej ewidencji grobów i cmentarzy wojennych, prowadzonej przez Wojewodę Pomorskiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych.

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 3 mar 2026, o 20:08
autor: spaff
A zainwestowałem w dwudziestopierwszowieczne zdjęcia lotnicze i to są chyba te same co na Geoportalu xD

Niestety poniższe zdjęcia lotnicze z 2018 roku i 2012 roku pokrywają się rocznikowo z wyżej wspomnianymi zdjęciami z Geoportalu i niewiele wnoszą:

2018:

Obrazek

2018 - szczegół:

Obrazek

2012:

Obrazek

2012 - szczegół:

Obrazek

Jeśli potrzeba - posiadam oryginalne zdjęcia.

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 4 mar 2026, o 21:49
autor: Krzyszwars
spaff pisze: 3 mar 2026, o 16:42 Wiązane były z załączonym pismem wielkie nadzieje, a dalej stoimy w tym samym miejscu. Niesamowita sprawa, że sprawa dotyczy naj-najnowszej historii i nie idzie ustalić nic faktycznego.
Rzeczywiście zadziwiające – nikt nic nie widział, nikt nic nie wie ... :facepalm Ale trzeba przyznać, że odpowiedzieli bardzo szybko ! W niektórych urzędach, to nawet nie raczą odpowiadać na pisma od obywateli ...
Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku pisze:(...)Jednocześnie informuję, iż cmentarz wojskowy z okresu I wojny światowej zlokalizowany przy ul. Tczewskiej w Starogardzie Gdańskim nie jest wpisany do Wojewódzkiej ewidencji grobów i cmentarzy wojennych, prowadzonej przez Wojewodę Pomorskiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych.
:evil2 Jak się czyta coś takiego, to ręce opadają
USTAWA z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/downl ... 0681Lj.pdf
Art 1. 1. Grobami wojennymi w rozumieniu ustawy są groby i miejsca spoczynku:
1 . poległych w walkach o niepodległość i zjednoczenie Państwa Polskiego;
- to o tych kilkunastu naszych żołnierzach z 1920 r.
2. osób wojskowych, poległych lub zmarłych z powodu działań wojennych, bez względu na narodowość; - to o tych 200 żołnierzach armii niemieckiej z 1914-1918
Nie było czasu na wpis do ewidencji ? A ile lat minęło od zakończenia I w.ś. i II w.ś. ?
Kilka lat temu NIK przeprowadzał kontrolę w czterech południowych województwach :
https://www.nik.gov.pl/plik/id,21173,vp,23805.pdf
Ciekawe są wnioski pokontrolne - szczególnie te dotyczace złej ewidencji ...
Na palcach jednej ręki można policzyć te województwa, które umieściły ewidencję w Internecie ...
Na stronie NID jest Karta Cmentarza – Starogard Gd. – Cmentarz wojskowy – 15958 Z.
https://zabytek.pl/pl/obiekty/cmentarz- ... N.115885/1
Wynika z tego, że w 1983 ten cmentarz musiał być uznany za zabytek nieruchomy. Czy jest tak nadal ?
Ciekawe, jakie zdanie o tym wszystkim, co działo się na cmentarzu w Starogardzie Gd., ma Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków ? Też nic nie słyszał i nic nie wie ? :szok2
https://ochronazabytkow.gda.pl/konserwator-zabytkow/

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 5 mar 2026, o 08:37
autor: Krzyszwars
W Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków znalazłem plik Starogard Gdański miasto
288 pozycji, ale cmentarz wojskowy tam nie figuruje .... 110-letniego pomnika żołnierzy niemieckich też tam nie ma – czyli w zasadzie nie podlega ochronie ?
https://view.officeapps.live.com/op/vie ... BROWSELINK
Figurują cztery inne cmentarze – katolicki (ul. II Pułku Szwoleżerów), żydowski (ul. Bohaterów Getta), ewangelicki (ul. Owidzka) i szpitalny (ul. Skarszewska).

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 5 mar 2026, o 16:45
autor: spaff
Nic to nie wniesie, ale być może gdzieś żyją osoby, które odpowiadają za wiązankę ze zdjęcia z 2007 roku i wiedzą coś więcej.

Re: Starogard Gdański – cmentarz wojskowy

: 5 mar 2026, o 19:45
autor: spaff
A teraz spróbuję coś wnieść do tematu. Poniżej dzięki usłudze Google Streetview kilka zdjęć "pamiątkowych" w mojej ocenie z likwidacji nagrobków/krzyży. Zdjęcia z imgur.com należy otwierać w oddzielnych kartach przeglądarki by zobaczyć szczegóły graficzne w oryginalnym rozmiarze.


Zdjęcie: Starogard Gdański, Tczewska, cmentarz wojenny, brak masy krzyży (jakieś są i istnieją po dziś dzień), Google Streetview, sierpień 2013:

Obrazek

Google Streetview.


Zdjęcie: Starogard Gdański, Tczewska, cmentarz wojenny, w centrum krzyże istnieją, Google Streetview, sierpień 2012, po prawej stronie samochód z naczepą do przewozu np. koparki:

Obrazek

Google Streetview.


Zdjęcie: Starogard Gdański, Unii Europejskiej, cmentarz wojenny, koparka, Google Streetview, sierpień 2012, niekompletne ogrodzenie, ale umowa na naprawę ogrodzenia będzie podpisana w 2013 roku:

Obrazek

Google Streetview.


Zdjęcie: Starogard Gdański, Unii Europejskiej, cmentarz wojenny, krzyże, widoczne urobki ziemi, jakieś turkusowe urządzenie/pojazd, Google Streetview, sierpień 2012:

Obrazek

Google Streetview.


Zdjęcie: Starogard Gdański, Unii Europejskiej, cmentarz wojenny, krzyże, widoczne urobki ziemi, jakieś turkusowe urządzenie/pojazd, Google Streetview, sierpień 2012, przybliżenie:

Obrazek

Google Streetview.


Zdjęcie: Starogard Gdański, Unii Europejskiej, cmentarz wojenny, brak krzyży, widoczne liście jesienne na rozplantowanej ziemi, Google Streetview, wrzesień 2012, przybliżenie:

Obrazek

Google Streetview.