Forum Dawnego Tczewa

1 WRZEŚNIA 2012
WARTA HONOROWA DT CZEŚĆ ICH PAMIĘCI!

Pochód był wielki, przy akompaniamencie orkiestry wojskowej. Stojąc przy początku nie było widać końca pochodu.
Każdy przejeżdżający pociąg trąbił aż w uszach dudniało.

Pod pomnikiem było bardzo uroczyście:
Składanie wieńców, przemowy, Apel Poległych, Hymn Narodowy, podziękowania, salwa honorowa...
Od czasu do czasu, nic nie było słychać przez przejeżdżające pociągi - tak głośno trąbiły

Na zakończenie uroczystości wszyscy udali się na poczęstunek. Grochówki było sporo.

1 września była też niemała niespodzianka.
Otóż, dworzec został otwarty i udostępniony dla wszystkich.
Można go było dokładnie spenetrować. Dla takich miłośników dworcowych, warto było, bo ten dworzec od kilku ładnych lat jest zamknięty.

be-good pisze:Pocztówka z dworcem, według opisu - z 1912 roku:

Just bought a similar card, but from 1910:

BiGos translat.: Właśnie kupiłem podobną kartkę, ale z 1910:

Takie "coś" znalazłam stronie CK w Śmiglu.http://www.ck-smigiel.pl/go.php?fstrona ... 006,06-12c

Mocno skracam:

Jedną z pierwszych ofiar tej wojny był syn ziemi śmigielskiej, były mieszkaniec Morownicy, który obecnie spoczywa obok nielicznych Obrońców Westerplatte i Obrońców Poczty Polskiej na Cmentarzu Bohaterów na gdańskiej Zaspie. Na skromnym białym, betonowym nagrobku w formie krzyża widnieje napis „Ignacy Wasielewski 1.09.1939 r., inspektor celny zamordowany w Szymankowie”.
(...)
Ignacy, w tajemnicy przed najbliższymi zgłasza się na ochotnika do służby celnej na terenie Wolnego Miasta Gdańska. Awansuje do stopnia plutonowego podchorążego i zostaje mianowany polskim oficerem celnym, otrzymując skierowanie do placówki oficerskiej w Szymankowie. Zostaje zakwaterowany na pierwszym piętrze szymankowskiego dworca PKP.
Tam w jednym z pokoi mieściła się polska placówka celna. Szymankowo /Zimonsdorf/ było stacją kolejową pomiędzy Tczewem a Malborkiem na linii kolejowej Berlin-Królewiec w tzw. ”korytarzu”. Na stacji tej zatrzymywały się pociągi dalekobieżne w celu przeprowadzenia odprawy celnej.
(...)
Dowództwo hitlerowskie przywiązywało ogromną wagę do szybkiego uchwycenia przez zaskoczenie nie uszkodzonych mostów na Wiśle. Do opanowania mostów tczewskich wydzielono grupę uderzeniową Wehrmachtu płk. Medema. Akcję tą miało wspierać lotnictwo, którego zadaniem było zniszczenie bombami przewodów łączących zapalarkę z założonymi pod filarami mostów ładunkami wybuchowymi. Polacy już w marcu 1939 r. podminowali te mosty ze względu na ich ogromne znaczenie strategiczne.
Operacji opanowania tczewskich mostów Niemcy nadali kryptonim „Dirschau”. 30.08.1939 r. rząd polski ogłosił mobilizację, tym samym polscy inspektorzy celni stali się częścią sił zbrojnych państwa. W związku z możliwością przerwania przewodów telefonicznych łączących Szymankowo z Tczewem i innymi placówkami celnymi na terenie W.M.G., celników wyposażono w rakiety świetlne, za pomocą których mieli oni ostrzec o niebezpieczeństwie saperów w Tczewie. Ze względów na prowokacje ze strony Niemców celnicy otrzymali rozkaz o zakazie używania broni.
Kolejarze i celnicy w Szymankowie jak i celnicy na innych placówkach zdawali sobie sprawę z powagi sytuacji w jakiej się znaleźli, liczyli się z myślą, że mogą zginąć, swoje ostatnie trzymiesięczne pobory wysyłali rodzinom. Ignacy także miał złe przeczucia. 31.08.39 r. ok. godz.20. na szymankowskiej stacji rozmawiał z kasjerem Arturem Okroy. W trakcie rozmowy wskazał na stojący po drugiej stronie dworca posterunek Heimwery i powiedział: „Musimy się chyba spodziewać ciężkich chwil panie Okroy”.
(...)

E. Jaroszyński był pierwszą ofiarą II wojny światowej zginął ok. godz. 2.00.
(...)

Ignacy Wasielewski i Stanisław Szarek byli następnymi ofiarami tej wojny. Po tej masakrze hitlerowcy urządzili na stacji polowanie na pozostałych przy życiu celników i kolejarzy. Zabijano ich, gdzie popadnie, w miejscach pracy, przy nastawni, w budynku dworca, w mieszkaniach, nie oszczędzono nawet 22-letniej, będącej w czwartym miesiącu ciąży Heleny Lessnau, strzelano także do jej męża 25- letniego Alfonsa Lessnaua. Padł on otrzymawszy dwa pociski i udał nieżywego, po wojnie był świadkiem tej zbrodni. Tego ranka w Szymankowie w bestialski sposób zabito 21 osób, w tym 6 celników, 13 kolejarzy i 2 kobiety. Mordu dokonali miejscowi Niemcy, którzy dobrze znali swe ofiary. Prowodyrem był policjant wachmistrz Herman Groning a także zawiadowca odcinka drogowego kolejarz Polenzais, kierownik urzędu pocztowego Schott, torowy Engler, sołtys Fath, listonosz Nast, esesman Schonke i polski renegat, zdrajca Jan Dąbrowski. Był to akt zemsty za ostrzeżenie Tczewa o zbliżającym się pociągu z wojskiem i skierowanie go na ślepy tor. Zginęli, ponieważ udaremnili błyskawiczny i niespodziewany atak, który miał doprowadzić do opanowania mostów na Wiśle oraz dworca w Tczewie. Gdyby nie ich bohaterska postawa, kampania wrześniowa trwałaby o wiele krócej.

Ciała zamordowanych niemieccy kolejarze ułożyli wieczorem w głębokim rowie, przysypali piaskiem i postawili tablicę z napisem „ Tu leży polska mniejszość narodowa”. Na mogile Niemcy urządzili śmietnik . W 1945 r. miejscowi kolejarze zabezpieczyli mogiłę, uprzątnęli i ogrodzili to miejsce. 23 kwietnia 1947 r. z inicjatywy władz Północnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Gdańsku przeprowadzono ekshumację pomordowanych i 12 maja 1947 r. ich szczątki przeniesiono na Cmentarz Bohaterów w Gdańsku-Zaspie. O ekshumacji została powiadomiona żona Ignacego Agnieszka. Udała się do Szymankowa z najstarszym synem Zygmuntem, ale z uwagi na panujące wówczas warunki komunikacyjne, spóźniła się i nie miała możliwości identyfikacji zwłok męża. W uroczystościach pogrzebowych wziął udział Alfons Lessnau jedyny świadek mordu, któremu udało się przeżyć.

Chociaż historycy uważają, że II wojna światowa rozpoczęła się o godz.4.45 na Westerplatte, należy przypomnieć, iż działania bojowe zaczęły się w Tczewie o godz. 4.34, a w Szymankowie o godz.4.20. Żołnierzom II Batalionu Strzelców w Tczewie, kolejarzom i celnikom z Szymankowa jako pierwszym przyszło bronić ojczyzny, a celnikom i kolejarzom jako pierwszym oddać życie za Polskę. Żołnierz polski wraz z celnikami i kolejarzami udaremnił osiągnięcie przez wroga jednego z ważniejszych zadań strategicznych ,mianowicie opanowanie mostów na Wiśle w stanie nieuszkodzonym.

dzisiaj bylem w prokuraturze przegladac akta sprawy sadowej przeciwko zbrodniarzom z Szymankowa ! I..... kicha ....dokumety zabral prokurator Gdanski IPN rozpetal wojne albo robi pozadki
Pojawily sie nowiusienke listy z 2011 i 2012 w niemieckich prokuraturach z żądaniami aktow zgonu osob ktore byly podejzane o popelnienie zbrodni. Chodzi z regoly tu o sprawy z lat 60-tych.
Akta te dostane w grudniu do wgladu i wtedy zdam wam relacje co tam jest, sa napewno sprawozdania z ekschumacji wraz z ogledzinami.

joola pisze:Takie "coś" znalazłam stronie CK w Śmiglu.http://www.ck-smigiel.pl/go.php?fstrona ... 006,06-12c

Mocno skracam:

Jedną z pierwszych ofiar tej wojny był syn ziemi śmigielskiej, były mieszkaniec Morownicy, który obecnie spoczywa obok nielicznych Obrońców Westerplatte i Obrońców Poczty Polskiej na Cmentarzu Bohaterów na gdańskiej Zaspie. Na skromnym białym, betonowym nagrobku w formie krzyża widnieje napis „Ignacy Wasielewski 1.09.1939 r., inspektor celny zamordowany w Szymankowie”.
(...)

Na forum Odkrywca.pl, w wątku Tczew 1939, który podała Jadzia ( jadzia@Mosty na starych fotografiach), znajduje się post napisany przez krewnego Ignacego Wasielewskiego, zawierający ciekawe informacje o szczegółach tragicznych wydarzeń w Szymankowie:

Kilka wyjaśnień, Badylarz podaje, że insp. Szarek wystrzelił rakiete z Kałdowa. Otóż z Kałdowa nie wystrzelono żadnej rakiety. Rakietę wystrzelił inspektor z okna drugiego piętra dworca PKP w Szymankowie od strony wsi /nie peronów/, zaraz po tym wystrzeleniu został trafiony serią z karabinu maszynowego z ulicy, wisiał tak przewieszony przez parapet okna do południa - widzial to wszystko Pan Erwin Karczewski, który mi to opowiedział.
Pan Alojzy Menclewski w Celnikach Wolnego Miasta podaje, że Eugeniusz Jaroszyński kierowca zginął ok 2.00, Wł. Kamiński został aresztowany zaraz po wjeździe pociągu ok.4.20, na piętrze dworca przebywał I.Wasielewski, St.Szarek / J.Michalak przebywał poza stacja - H.M.Kula Gdańska dziura celna/ Pan Męclewski we swej książce podaje, że w wyniku przeprowadzonej ekshumacji stwierdzono, że St.Szarek miał odciętą pociskami nogę w biodrze, a Wasielewski miał pociski w klatce piersiowej. Moim zdaniem przebieg wypadków wygladał nastepująco, insp.Szarek obserwował tor z korytarza, kiedy do budynku weszli SA-mani krzyknął do Ignaca, aby przygotowal rakietę, Niemcy zaczeli biec ku Szarkowi, ten uciekł do pokoju, zamknął za sobą drzwi i zastawił nogą. Niemcy chcąc wedrzeć się do środka puscili serię z karabinu w zamek drzwi, pociski przez niego przeszły i odcieły Szarkowi noge w biodrze w tym samym czasie Ignacy otworzyl okno wychylil sie, wystrzelił rakietę i dostal w klatke piersiową / uważam, że strzelając z ulicy na wysokość drugiego piętra to tylko tak można oddać strzały/ Jest to oczywiscie moja hipoteza, wszystko wyjaśnić mogą dokumenty z ekshumacji, ktorych poszukuję.
...
Na stronie internetowej Komendy Głównej Strazy Granicznej jest mój artykuł na ten temat - polecam.
Jeszcze jedno wyjaśnienie pomniki ofiar Szymankowa na Zaspie dziś nie stoją w miejscu ich pochówku. Kolejarze i celnicy leżą w tej samej linii co Pocztowcy, ale w prawo od głównego ganku.

Nie chce się wierzyć, że tak postępowano z ludźmi, którzy tak wiele przeszli....

Przeżył też Erwin Karczewski – bohaterski, wówczas 14-letni harcerz, goniec polskich placówek celnych do jego historii jeszcze wrócimy.Ten bestialski mord przeżył Alfons Lessnau, który padł po oddaniu do niego strzałów i udał nieżywego – po wojnie był świadkiem na procesie Alberta Forstera – zamordowana została jego ciężarna żona Elżbieta .

……14 letni Erwin został 1 września zatrzymany pod zarzutem szpiegostwa przez hitlerowców bo był obywatelem WMG , a działał na rzecz Polski .

Erwin przeżył Stuthoff, po wojnie pojawił się na apelu poległych

Po wojnie zjawił się na jednej z pierwszych uroczystości w Szymankowie upamiętniających ofiary 1 września. Podczas apelu poległych na własne uszy usłyszał: "Erwinie Karczewski, stań do apelu"...

- No to wystąpiłem i powiedziałem: "Jestem" - wspomina. W ten sposób ze "świata zmarłych - pomordowanych" oficjalnie wrócił do życia. I już tego dnia, gdy przypomniał o sobie, "zaopiekował się" nim Urząd Bezpieczeństwa.

- Z Szymankowa wracałem pociągiem do domu w Kołobrzegu, gdzie wtedy mieszkałem. Ale dojechałem tylko do Tczewa, bo tam wyciągnęli mnie z pociągu panowie z UB - opowiada.

-

Dostarczyli mnie do Starogardu, gdzie czekał citroen z gdańską rejestracją, z dwoma innymi panami. Zawieźli mnie do Kocborowa (szpital psychiatryczny pod Starogardem Gd. - dop. red.) na ściśle zamknięty oddział, umieścili tam na sześć tygodni, nikogo nie informując. Przypadek sprawił, że pracowała tam mojej matki siostra, która powiadomiła moją żonę.

Po wyjściu z Kocborowa jego życie nie było usłane różami.

- W godzinę nie da się opowiedzieć o szykanach, które mnie spotkały... Chcieli mnie zwerbować jako konfidenta, ale nigdy się nie ugiąłem - mówi pan Erwin.

Kierunek: Berlin Zachodni

W Niemczech osiedlił się w Erlangen, miasteczku w Bawarii. Kiedy tylko może, powraca w rodzinne strony. W 2007 roku uczestniczył w uroczystości pod pomnikiem Celników Polskich w Kałdowie - w 68 rocznicę wybuchu II wojny światowej . Otrzymał Honorową Odznakę "Zasłużony dla Służby Celnej".

Jak można było? Trudno mi było to spokojnie czytać...jeżeli nastąpiły przekłamania , to proszę o weryfikację...
http://lubczasopismo.salon24.pl/niemcy/ ... zymankowie" onclick="window.open(this.href);return false;