Forum Dawnego Tczewa

Reklama 1890 rok jeżeli w złym dziale to zamieściłem proszę o poprawienie .

Fragment ul. Jagiełły, lata 80. (zdjęcie od naszego sympatyka z FB):

Znalezione na Instagramie - okolice dzisiejszej Al. Kociewskiej.

Szanowni Państwo,

muszę się przyznać, że od kilku lat zastanawiam się nad odpowiedzią na jedno kluczowe pytanie....od kiedy Suchostrzygi są częścią miasta. Stoję na stanowisku, że wbrew temu co się uważa, nie nastąpiło to w 1952 r. Suchostrzygi weszły wtedy w skład powiatu Tczew (miejskiego). Nie był to jednak twór na zasadzie dzisiejszych miast na prawach powiatu. To znaczy....że słynne rozporządzenie z 12 kwietnia 1952 r. nie jest równoznaczne z włączeniem gromady Suchostrzygi w granice miasta. Jeżeli się nie mylę, nie nastąpiło to po 1956 r. Może istnieje jakaś osobna uchwała, rozporządzenie (dokumentacji po 1956 r. tak dokładnie nie zgłębiałem). Dla mnie prawdopodbne rozwiązanie wyrazą hipoteza, zgodnie z którą, w 1975 r. po likwidacji powiatów odpowiednie organy administracji dokonały włączęnia gromady Suchostrzygi w granice miasta.

pozdrawiam,

Oczywiście miało być...że nie nastąpiło to do 1956 r.

Suchostrzygi nie figurują w dokumencie GUS pt. "Alfabetyczny wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1967 r.": https://academica.edu.pl/reading/readSi ... d=47724038
Trzeba by zatem sprawdzić wcześniejsze roczniki, które są m.in. w bibliotece sejmowej: https://biblioteka.sejm.gov.pl/file/off ... 04962.html Jeszcze starsze (1955-61) znajdują się APG Gdynia i od nich zacząłbym poszukiwania: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/en/ ... a/22178006
W bibliotece cyfrowej jest "Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: według stanu na z dnia 1 VII 1952 r.", gdzie - jak się wydaje - zestawiono w sposób łączny obydwa powiaty (miejskie i ziemskie). Nie ma tam jednak gromady Suchostrzygi (s. 195 / karta 277): https://rcin.org.pl/dlibra/publication/ ... 19/content To raczej świadczy o likwidacji ich odrębności administracyjnej 12 kwietnia 1952, na krótko przed sporządzeniem ww. wykazu.
Nie wiem, na ile Wikipedia jest tu miarodajnym źródłem, ale warto zwrócić przy okazji uwagę na te hasła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dawne_osiedla_w_Polsce (na liście z pocz. lat. 60. nie ma Suchostrzyg)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiaty_w ... %80%932013
https://pl.wikipedia.org/wiki/Reforma_a ... sce_(1975)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3% ... 80%931975)
Może trzeba byłoby głębiej przeanalizować status tych powiatów miejskich. Nie znalazłem źródła precyzującego, czym ten powiat miejski Tczew był po jego utworzeniu w 1952 r. Czy poza miastem zawierał inne odrębne jednostki administracyjne (gromady/osiedla), czy traktowany był od tego momentu jako całe miasto? Jeśli to drugie (na to wskazywałby wykaz z poł. 1952 r.), to mamy do czynienia z faktycznym włączeniem gromady do Tczewa. Wówczas trudno wskazać inny moment aneksji Suchostrzyg jak kwiecień 1952 r.
Jeśli ktoś zna emerytowanych urzędników dawnego starostwa lub urzędu miasta Tczew, warto też o to ich spytać. Może niektórzy będą coś pamiętać.

zielu pisze: ↑19 kwie 2022, o 08:35 Znalezione na Instagramie - okolice dzisiejszej Al. Kociewskiej.

Znam tę Panią, to synowa i wnuczki mojej śp. sąsiadki...

Wałasz pisze: ↑1 maja 2022, o 10:26 Suchostrzygi nie figurują w dokumencie GUS pt. "Alfabetyczny wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1967 r.": https://academica.edu.pl/reading/readSi ... d=47724038
Trzeba by zatem sprawdzić wcześniejsze roczniki, które są m.in. w bibliotece sejmowej: https://biblioteka.sejm.gov.pl/file/off ... 04962.html Jeszcze starsze (1955-61) znajdują się APG Gdynia i od nich zacząłbym poszukiwania: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/en/ ... a/22178006
W bibliotece cyfrowej jest "Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: według stanu na z dnia 1 VII 1952 r.", gdzie - jak się wydaje - zestawiono w sposób łączny obydwa powiaty (miejskie i ziemskie). Nie ma tam jednak gromady Suchostrzygi (s. 195 / karta 277): https://rcin.org.pl/dlibra/publication/ ... 19/content To raczej świadczy o likwidacji ich odrębności administracyjnej 12 kwietnia 1952, na krótko przed sporządzeniem ww. wykazu.
Nie wiem, na ile Wikipedia jest tu miarodajnym źródłem, ale warto zwrócić przy okazji uwagę na te hasła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dawne_osiedla_w_Polsce (na liście z pocz. lat. 60. nie ma Suchostrzyg)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Powiaty_w ... %80%932013
https://pl.wikipedia.org/wiki/Reforma_a ... sce_(1975)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3% ... 80%931975)
Może trzeba byłoby głębiej przeanalizować status tych powiatów miejskich. Nie znalazłem źródła precyzującego, czym ten powiat miejski Tczew był po jego utworzeniu w 1952 r. Czy poza miastem zawierał inne odrębne jednostki administracyjne (gromady/osiedla), czy traktowany był od tego momentu jako całe miasto? Jeśli to drugie (na to wskazywałby wykaz z poł. 1952 r.), to mamy do czynienia z faktycznym włączeniem gromady do Tczewa. Wówczas trudno wskazać inny moment aneksji Suchostrzyg jak kwiecień 1952 r.
Jeśli ktoś zna emerytowanych urzędników dawnego starostwa lub urzędu miasta Tczew, warto też o to ich spytać. Może niektórzy będą coś pamiętać.

I tutaj mam problem. Bo do 1956 r. - czyli cezury będącej w moim zainteresowaniu badawczym - Suchostrzygi mają własnych przedstawicieli w aparacie władzy, a na terenie gromady działa Państwowy Ośrodek Maszynowy, który w nazwie ma "w Suchostrzygach". W ówczesnej nomenklaturze nie oznaczało to tyle adresu, co jednostkę administracyjną. Co ciekawe, partyjnie i po części gospodarczo podlegała pod "stary powiat". To bardzo skomplikowana konstrukcja. Należy jednak zwrócić uwagę, że tutaj jest pytaniem, kiedy de iure Suchostrzygo stały się częścią Tczewa, bo de facto to nastapiło w 1952 r. Gromada pod względem administracyjnym zaczęła podlegać pod miejskie struktury (poza gospodarczymi i politycznymi). Radni Jednak z tego powodu, że te stały się powiatowymi. Radni na posiedzeniach MRN nazwyają je peryferiami. Sprawe rozwiązuje kwestia plan projektu ulic "dzielnicy Suchostrzygi" z 1955 r. Wydaje się to rozwiązywać sprawę.....jednak gdy rzuciomy okiem na nowoprojektowane ulice...to mają prowadzić "do Tczewa" lub "z Tczewa". Widać więc, że te związki z Tczewem słabo wówczas funkcjonują. Największym "nieobecnym" są braki części protokołów sesji MRN za 1954 r. gdy miały powstawać Gromadzkie Rady Narodowej. Nie ma osobnej dokumentacji "Gr.RN Suchostrzygi". Czyli jeżeli nie powołali osobnej gromady, to nie ma osobnych Suchostrzyg? I to nie jest proste. Za rok 1955 zachowały się blankiety skarg do "Gromadzkiej Rady Narodowej Tczew" (takowa nie istniała), gdzie w adresach składających skargę widnieje (bez żadnych ulic) - "Suchostrzygi" i "Działki Staszica". Suchostrzygi mają również własny oddział zawodowej straży pożarnej (podlegający miejskiemu w Tczewie, ale musimy pamiętać, że ten miejski spełniał od 1952 r. funkcję "powiatowego"). Ponadto w dokumentacji różnych instytucji miejskich z lat 1952 - 1956 "dzielnicą" Tczewa są również...Tczewskie-Łąski oraz Zajączkowo. Warto również zwrócić uwagę, że placówki kulturalne i handlowe tworzone w Suchostrzygach nie mają ciągłej numeracji z placówkami miejskimi (przynajmniej na początku). Możemy dojść do dość oczywistej konkluzji.
Przybliży nas do rozwiązania (do 1956 r.) sprawozdanie delegata powiatowego Ministerstwa Skupu z listopada 1954 r. w którym stwierdzono, że powiat Tczew (miejski) dzieli się na 6 gromad: Działki Staszica, Suchostrzygi, Piotrowo, Tczewskie-Łąki, Górki, Tczew-miasto. W tym samym czasie tczewscy decydenci traktowali powstały w 1952 r. powiat jako jedno miasto.

Nota bene, oznacza to, że w 1954 r. Górki i Działki Staszica równiez nie wchodziły w granice Tczewa.

To jest wszystko problematyczne o tyle, że takie jednostki jak Górki, Piotrowo, Działki Staszica i przynajmniej część Tczewskich Łąk od czasów księcia Sambora stanowiły grunty i łąki choć nie wchodzące w skład miasta Tczewa bezpośrednio, to z nim ściśle związane. Trudno mi na ten moment powiedzieć, kiedy uznano powyższe za pełną i integralną część Tczewa jako obszaru miejskiego, ale stało się to jeszcze pod zaborem pruskim (przynajmniej część z nich). Górki i Piotrowo dlatego zostały ominięte przy parcelacji w czasach II RP, ponieważ były traktowane jako część obszaru miejskiego. Tym bardziej nie jest zrozumiała decyzja władz PRL o wyłączeniu niektórych jednostek z Tczew-miasto.
Warto zwrócić uwagę, że praktycznie wszystkie wymienione gromady powiatu miejskiego Tczew miały charakter (za wyjątkiem działek Staszica) stricte rolniczy. Tczew-miasto już nie, może poza Czyżykowem i to ostatnie też jest zastanawiające, dlaczego wieś włączoną w 1908 r. potraktowano jako ścisłą część Tczew-miasto, a Górki czy Piotrowo, które były związane z Tczewem od stuleci, jako odrębne gromady, choć w czasach II RP były częścią miasta i stare księgi wieczyste dla nich były oznaczone jako miasto Tczew.
Wracając do Suchostrzyg - na pewno ten proces integracyjny nie mógł przebiegać z dnia na dzień i stąd pewnie te wspomniane różnice w numeracjach, nie wspominając o opisach map i dokumentów. Zerknąłem na arkuszy pruskich map katastralnych z końca XIX w. i tam np. teren ob. Wojska Polskiego koło dawnej karczmy też jest oznaczony z jednej strony: "von Schoeneck", a z drugiej "nach Dirschau". A przecież jest to obszar objęty Grundbuch Stadt Dirschau. Za to Czyżykowo nawet po włączeniu do Tczewa przez długi czas miało swoje odrębne księgi Grundbuch Zeisgendorf.
Do rozważenia i sprawdzenia kwestia, czy przypadkiem wspomniane opisy/wzmianki dot. Suchostrzyg z lat 50., mogące świadczyć o odrębności, są po prostu skrótami myślowymi, uproszczeniami lub wprowadzającymi w błąd przeinaczeniami, zwłaszcza że mieliśmy do czynienia z bytem, który łączony był z Tczewem, co wymagało czasu. Przykład znanego mi błędu w dokumencie wczesnego PRL to plan podziału majątku Herberta Goertza, który "od zawsze" związany był z Czyżykowem a z Górkami nic wspólnego nie miał. A urzędnik oznaczył go jako "Górki II". Nie zdziwiłbym się, gdyby na Suchostrzygach popełniono podobne gafy.
Chociaż z drugiej strony trafiłem właśnie na post kolegi Ceza: viewtopic.php?t=1562&start=10#p65020 Odsyłam do niego - kluczowy cytat to:

31 grudnia 1972 roku z miasta Tczew wydzielono Tczewskie Łąki, ale w zamian przyłączono wieś Suchostrzygi

Trzeba byłoby znaleźć akt prawny, na podstawie którego tak się stało i czy wtedy też pozostałe jednostki (Górki, Piotrowo i inne) też stały się częścią obszaru miejskiego?