Forum Dawnego Tczewa

Zamek krzyżacki w Sztumie został zbudowany w latach 1326 - 1335 jako siedziba wójta. Warownia stanęła na wyspie jeziora Białego, w miejscu grodziska pruskich Pomezanów, na dogodnym szlaku łączącym biskupią Pomezanię i stołeczny Malbork. Powstało trójczłonowe założenie (zamek główny i dwa przedzamcza). Główny zamek składał się z czterech skrzydeł na planie trapezu, dostosowanym do kształtu wyspy.
Główny dom zakonny stanowiło skrzydło południowe o wymiarach 11 x 52 metry. Tu znajdowały się m. in. refektarz, komnaty wielkiego mistrza, komnaty wójta, kaplica.
W skrzydle wschodnim znajdowały się pomieszczenia gospodarcze, w tym kuchnia, spiżarnia, browar i piekarnia. Na końcu skrzydła znajdował się spory spichlerz, do którego przylegała czworoboczna wieża, która mogła liczyć nawet 7 kondygnacji. Wieża flankowała furtę i most zwodzony. Skrzydło północne - najdłuższe - mieściło stajnie. W narożniku północno - zachodnim znajdowała się wystająca poza lico murów baszta zwana więzienną.
Do skrzydła południowego od zachodu przylegała kwadratowa wieża główna z brama wjazdową (na zdjęciu po prawej stronie jej podstawa). W skrzydle zachodnim wreszcie mieściły się m. in. wozownia, zbrojownia, dansker.
Sztumski zamek był często odwiedzany przez wielkich mistrzów, którzy traktowali go jako rezydencję myśliwska i letnią. Tutejszą wodę uznawano za leczniczą. Przekonanie to wzięło się stąd, iż woda na zamku w Malborku była niskiej jakości, co powodowało u krzyżackich dostojników problemy z nerkami. W 1306 roku Ulrich von Jungingen zorganizował na przedzamczu wschodnim swój zwierzyniec, gdzie trzymano ponoć także lwy i wielbłądy. Z kolei przedzamcze zachodnie z folwarku zamieniło się w 1416 roku w miasto.
Po II pokoju toruńskim zamek stal się siedzibą polskiego starosty. Warownia ucierpiała podczas "potopu" szwedzkiego i w wojnie północnej. W XIX wieku część murów wyburzono, a budynki zamieniono w m. in. sąd i więzienie.
Dzisiaj możemy oglądać fragmenty murów obwodowych, dolne partie baszty więziennej i wieży bramnej oraz główne skrzydło z piwnicami. Na zamkowym dziedzińcu odbywają się turnieje i pokazy rycerskie, a także przeglądy sztuki dość specyficznych uczestników:
(przepraszam za jakość zdjęć; robione - nie swoją - małpką...)

Pare naszych fotek z zamku w Sztumie.

Jeszcze coś ze Sztumu.

Gazeta Toruńska 1916, R. 52 nr 29

Sztum. Znamienna odezwa lantrata. Lantrat powiatu sztumskiego dr. Amwers ogłasza co następuje:
„Wydział powiatowy od początku wojny przychylał się do wniosków o wsparcie dla rodzin. Niestety chciwość wielu kobiet w Sztumie i okolicy doszła do tego stopnia, że zagrożone jest prawidłowe załatwianie pretensyi uzasadnionych. Zarządzam przeto niniejszem, że żadnej kobiecie ze Sztumu, Parparów i Ryjewa nie wolno w czasie od 25 stycznia do 7 lutego złożyć osobiście na lantraturze wniosku o wsparcie lub też w sprawie tej nadesłać zażalenia. Ani ja, ani biuro moje nie będzie kobiet takich przyjmowało, przeciwnie, zostaną one z landratury oddalone. Jeżeli skutkiem tego niektóre uzasadnione wnioski ulegną opóźnieniu nad czem ubolewać należy, to odnośne kobiety mogą podziękować za to swym kłamliwym współsiostrom, pozbawionym wszelkiego poczucia obowiązku“ Ciekawy lantrat!



Lantrat = starosta.