Forum Dawnego Tczewa

Może spróbujemy uporządkować kwestie bram miejskich? Według "oficjalnych" informacji w Tczewie było 5 bram, przez które można było dostać się do miasta. Podaje za Landowskim jak były rozmieszczone w okresie krzyżackim:
1. Brama Wysoka dzisiejsza ul. J. Dąbrowskiego (rozebrana w 1832)
2. Brama Wodna dzisiejsza ul. Chopina
3. Brama Malborska dzisiejsza zamkowa na południe od zamku
4. Brama Młyńska za klasztorem dominikańskim
W 1577 roku wybito w murze kolejną bramę, którą nazwano młyńską. Czy poprzednia brama młyńska zmieniła nazwę?

Na planie rozbudowy koszar Brama Wodna nazwana została Malborską.

viewtopic.php?p=2799#p2799" onclick="window.open(this.href);return false;

Sam plan pochodzi z 1850 roku i widnieją na nim tylko 4 bramy (Gdańska, Malborska i dwie Młyńskie).

Żeby temat odpowiednio uporządkować dodajmy do listy informacje z mapy 1850 w ten sposób:
1. Brama Wysoka dzisiejsza ul. J. Dąbrowskiego / 1850? - podobno rozebrana w 1832)
2. Brama Wodna dzisiejsza ul. Chopina / 1850 Malborska /
3. Brama Malborska dzisiejsza zamkowa na południe od zamku / 1850 brak /
4. Brama Młyńska za klasztorem dominikańskim / 1850 Młyńska /
5. Brama Młyńska dzisiejsza ul. Wyszyńskiego / 1850 Młyńska /

Wg księgi gruntowej nazwy bram w pierwszej połowie 19 wieku tak wyglądały:

1. brama berlińska (Dąbrowskiego ,obok dzisiejszego zakładu fryzjerskiego)
2.brama gdańska (Ul.Wyszyńskiego ,obok sklepu zoologicznego )
3.brama nizinna (ul.Zamkowa, ca na wysokości wylotu zabytkowych schodków )
4.brama wodna (ul. Wodna ,obok charakterystycznego budynku transformatora )
5.brama królewiecka (ul.Chopina ,obok sklepu rowerowego.

Równolegle do tradycyjnych nazw bram miejskich były używane nazwy odnoszące się do miast do których kierowały. Podaję za Andrzejem Nieuważnym Wielka wojna w małym mieście
1. Brama Wysoka - Gdańska, Starogardzka
2. Brama Wiślana/Wodna -Gniewska
Ciekawostką jest pojawienie się w tekście Bramy Przeprawowej w okolicach browaru na Zamkowej.

"Wizytacja generalna kościołów katolickich kociewskich i niektórych innych w r. 1765"

Też mam artykuł Wizytacja generalna kościołów katolickich kociewskich i niektórych innych w r. 1765, ale chyba inna treść i niekoniecznie dotyczy Tczewa. W załączeniu plik *.PDF z artykułem, ale i też z artykułem o Tczewie O dawnym grodzie tczewskim.

Miasto Tczew posiadało ongiś również zamek, położony w dzielnicy dolnej podle bramy zwanej „Legen Tor“ (brama ta stała na ulicy Zamkowej u wyjścia ganku, prowadzącego od Hall Miejskiej.) pod klasztorem w rogu miasta. Widoczna jest jeszcze jedna ściana dawnego dworu oraz wysoka wieża, stojąca w prawym rogu. A dalej ku Wiśle widać część ściany kaplicy zamkowej, w której 7 otworów okiennych. Sądząc po ruinach, należałoby przyjąć, że musiał to być kiedyś dwór piękny.

To jest temat, który wymagałby kontynuacji i dalszych badań - zarówno źródłowych, jak i archeologicznych. Zresztą jest już obszerny wątek o tym: https://dawnytczew.pl/forum/viewtopic.p ... &start=170
Powiem tak - nie mogę podzielić sceptycyzmu archeologa M. Jagodzińskiego co do samej lokalizacji krzyżackiej budowli, bo wynika ona z dokumentów lustracyjnych od XVI w. oraz dokumentacji kartograficznej i katastralnej, jak również hipotecznej/gruntowej. Mam u siebie sfotografowane archiwa Sądu Obwodowego w Tczewie, które dotyczą tego miejsca i pozwalają określić zakres terytorium tych reliktów, ale czy i kiedy się zabiorę za ich opracowanie, to tego nie jestem w stanie określić.
Kluczowy dylemat jest raczej taki: czy to był zamek o przynajmniej takiej architekturze jak ten w Nowym (takiej jak w Gniewie bym się tu raczej nie doszukiwał), czy po prostu murowany dwór obronny jak np. w Międzyłężu. Często w relacjach używano skrótu myślowego, nazywając taki dwór zamkiem. Ciekawie tą problematykę opisuje Marcel Knyżewski w swojej pracy doktorskiej.
I jeszcze - w czasie, gdy E. Raduński pisał artykuł o grodzie, zakładano jedność między grodem Sambora a późniejszą warownią krzyżacką. W świetle odkryć archeologicznych z 2009 r. bardziej prawdopodobne jest przypuszczenie, że to dwie zupełnie odrębne budowle. Lokalizacja samborowego grodu nie jest pewna. Nie da się wykluczyć, że mieściła się na Zamayte, a po zrównaniu wzgórza z ziemią podczas budowy kolei wszelkie jej ślady zostały bezpowrotnie utracone. Możliwe jest też, jak sugerował Max Aschkewitz, że był w bliskim sąsiedztwie kościoła szkolnego i klasztoru dominikańskiego, choć na podstawie analizy artykułów Petonga i Heisego, przywileju Mściwoja dla dominikanów oraz parcel gruntowych przy ul. Okrzei i Podgórnej w pruskich arkuszach katastralnych mam tu pewne wątpliwości. Ale to też wymagałoby pogłębionej analizy.