Forum Dawnego Tczewa

W temacie Czyżykowa pojawiła się kwestia miejskiej cegielni, która miała się przy/we wsi znajdować.

Z racji bogatych zasobów gliny, w okolicy obecnych garaży przy ul. Ceglarskiej już od XIV w. funkcjonowała cegielnia. Z zachowanych dokumentów archiwalnych wiadomo, że produkowano tam między innymi: cegły dla miasta Gdańska (w latach 1379-1381) i Zamku Krzyżackiego w Malborku (w latach 1413-1414), dachówki dla Kościoła Mariackiego w Gdańsku (w latach 1320-1330) i dla Zamku Krzyżackiego w Malborku (w 1412 r.)[1]. Cegielnia istniała jeszcze na przełomie XIX i XX w.

Tekst z wikipedii został opracowany na podstawie Historii Tczewa Długokęckiego str 57:

Z nadania Czyżykowa Fryderykowi von Eppingen wynika [1451], że otrzymał on wyspę i rybołówstwo na Wiśle, w granicach od cegielni w Tczewie (gleich der czigelschewne czu Dirszaw) do rzeki Dybrok. Stąd też wniosek, że położona była ona na południe od murów miejskich.

Wszystko jasne? Oczywiście, ze nie Ten sam autor na stronie 29 napisał o górze Samayte (teren dawnego dworca kolejowego):

Wzniesienie znajdowało się [1580]wewnątrz granic miasta między dworem młyńskim i cegielnią miejską. Dwór młyński znajdował się zapewne w bezpośrednim sąsiedztwie młyna, cegielnia zaś według planu z 1776 roku położona na północ od niego

Moim skromnym zdaniem nie było w tym czasie dwóch cegielni. Dlaczego założono, że prawo do połowu ryb dla von Eppinga nie obejmowało Wisły w rejonie miasta? Patrząc w ten sposób mógł on rybaczyć od Dybroka do cegielni na północ od dworu młyńskiego. Czy ktoś pomoże rozwiązać tę zagadkę?

Tczewska cegielnia MIEJSKA działała do końca XVIII wieku za Bramą Księżą/Kleszą. Tak też podaje Raduński (str 37).
Pierwszy cytat podaje informacje dotyczące cegielni czyżykowskiej. Też nie rozumiem skąd w cytacie drugim wniosek o cegielni MIEJSKIEJ na południe od murów miejskich.

W samym Czyżykowie nawet sto lat temu była więcej niż jedna cegielnia:


viewtopic.php?p=4258#p4258" onclick="window.open(this.href);return false;

Ale przecież każda z tych cegielni jest na południe od Tczewa, a więc na południe od murów miejskich. W czym problem?

Bo na północ od murów też były cegielnie, ewidentnie tczewskie; nie wiem, czy za tczewską uważano cegielnię (cegielnie) w Czyżykowie.
Mapki:


(MBP Tczew).
Von Eppingen miał przywilej łowienia mniej więcej od dzisiejszych mostów do ujścia Dryboka. Gdyby chodziło o odcinek od czyżykowskiej cegielni do ujścia rzeczki - byłby on "mikroskopijny"

be-good pisze:Tczewska cegielnia MIEJSKA działała do końca XVIII wieku za Bramą Księżą/Kleszą. Tak też podaje Raduński (str 37).
Pierwszy cytat podaje informacje dotyczące cegielni czyżykowskiej. Też nie rozumiem skąd w cytacie drugim wniosek o cegielni MIEJSKIEJ na południe od murów miejskich.

No właśnie nie. Czy miasto posiadające cegielnie pozwoliłoby, aby w pobliżu była inna cegielnia zabierająca surowce i zlecenia? To nie te czasy
Cały wywód o cegielni na Czyżykowie opiera się o interpretacje zdania "w granicach od cegielni w Tczewie (gleich der czigelschewne czu Dirszaw) do rzeki Dybrok." Dla mnie jest to wskazówka, że mowa o cegielni w Tczewie czyli miejskiej. Wiem, że później na Czyżykowie były cegielnie, ale to nie znaczy, że jakaś tam działała 700 lat temu.

Chrisu cegielnia miejska była na północ od murów miejskich

EDYTA

be-good pisze:Von Eppingen miał przywilej łowienia mniej więcej od dzisiejszych mostów do ujścia Dryboka. Gdyby chodziło o odcinek od czyżykowskiej cegielni do ujścia rzeczki - byłby on "mikroskopijny"

Dokładnie tak

Moje czytanie ze zrozumieniem...

Z dokumentu nadania Czyżykowa Fryderykowi von Eppingen wynika, że otrzymał on wyspę (zandt) i rybołówstwo na Wiśle, w granicach od cegielni w Tczewie (gleich der czigelsch[e]wne czu Dirszaw) do rzeki Drybok. Stąd wniosek, że położona była ona na południe od murów miejskich.

Zaimek osobowy "ONA" dotyczy wyspy, a nie, jak ja zrozumiałem, cegielni



(Z zasobów MBP w Tczewie).

Jeśli ktoś nie boi się czytania - pośmieje się troszkę... :
http://www.old.portalpomorza.pl/aktualnosci/9/6039

Pierwsze wzmianki o tczewskiej cegielni można znaleźć w dokumentach z końca XIV wieku. Wtedy to obszar Czyżykowa został nadany Fryderykowi von Eppingen, a jego granice wytyczono myśląc właśnie o miejscu produkcji. Z pewnością więc można powiedzieć, że cegielnia znajdowała się na południe od miejskich murów.

Długowieczny ten von Eppingen .

Dorzucę kilka groszy w temacie cegielni z tamtego okresu. Niestety, żaden z tych groszy nie lokalizuje dokładnie jej/ich umiejscowienia
"Do większych osiągnięć gospodarczych zali-...: E. Rozenkraz: "Zabytkowy Tczew", 1978 r.
E. Rozenkranz: "Dzieje Tczewa", 1999 r.

Jadzia pisze:Dorzucę kilka groszy w temacie cegielni z tamtego okresu. Niestety, żaden z tych groszy nie lokalizuje dokładnie jej/ich umiejscowienia

Ale wyraźnie wskazuje na dwie cegielnie. Może chodziło o moce przerobowe? W XIV wieku oprócz tysięcy cegieł zużytych w samym mieście dalsze tysięcy sprzedano w regionie.
PS. Gdyby okazało się, że cegielnia miejska powstała za Sambora to mielibyśmy niezła sensacje

W przywileju Władysława Łokietka dla Tczewa, wydanym 29 kwietnia 1299 r. (tym od łaźni) jest także mowa o przekazaniu miastu do wspólnego użytkowania wzgórza pod miastem, sięgającego aż do większej doliny.

... Damus eciam ipsis montem adiacentem civitati iam prefate usque ad vallem maiorem, in quo quaslibet utilitates, quas excogitare poterunt, pro communibus usibus universitatis civium eis liceat libere construere et edificare. ...

[/cytat]
Oba te nadania miały przyczynić się do poprawy kondycji miasta.
Szukając wytłumaczenia, jakież to korzyści przynieść mogło miastu pobliskie wzgórze, przychodzi na myśl, że mogło być ono potrzebne tczewianom do eksploatacji złóż surowca dla miejskiej cegielni, tak znakomicie prosperującej w czasach krzyżackich. Powodzenie to nie było najpewniej przypadkowe i wynikać mogło z doświadczenia tczewskich mieszczan nabytego przy prowadzeniu takiego przedsiębiorstwa w przeszłości. Stanowić to może dowód pośredni na funkcjonowanie cegielni w Tczewie "ab urbe condita".

Czy wiemy coś o "mocach produkcyjnych" wczesnośredniowiecznych cegielni? Czy mistrz ceglarski był wysokiej klasy specjalistą - nie był to fach powszechny i trudny w nauce?