Forum Dawnego Tczewa

Dzisiaj mija 72 rocznica tragicznej śmierci młodego marynarza. A dlaczego zainteresowała mnie ta postać? Przechodząc alejką na Starym Cmentarzu, dostrzegłam tablicę nagrobną, która zainspirowała mnie do poszukiwań wiadomości o zmarłym.
„ WOJCIECH PIOTROWSKI PPOR POLSKIEJ MARYNARKI WOJENNEJ 31. I. 1942”
Na grobie znajdowała się druga, prawdopodobnie wcześniejsza tablica
„ WOJCIECH PIOTROWSKI UR. 24 III 1920 SODALIS MARIANUS HARCERZ PPOR POLSKIEJ MARYNARKI WOJENNEJ ODZNACZONY KRZYŻEM WALECZNYCH I MEDALEM MORSKIM POLEGŁ 31 I 1942 ”. A oto efekt moich poszukiwań.
Ze strony http://www.zkp.tczew.pl/tczewskie-ofiar ... -swiatowej dowiadujemy się, że był harcerzem – ćwikiem. Jako oficer marynarki angielskiej, poległ na storpedowanym okręcie 21 stycznia 1942 ( tu błąd, gdyż wszystkie źródła podają datę 31 stycznia 1942 r.)

Wojciech Piotrowski był on jednym z pierwszych nowo mianowanych podporuczników Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej w brytyjskiej bazie morskiej w Devonport. Najprawdopodobniej studiował w bydgoskiej Szkole Podchorążych Marynarki Wojennej. Latem 1939 r. podchorążowie wypłynęli w rejs szkolny na „Iskrze” i „Wilii” (źródła podają, że na tym transportowcu pływał W. Piotrowski) i za granicą zastała ich wojna. Oba okręty trafiły do Casablanki.

12 października 1939 r. „Iskrę” oraz „Wilię” skierowano do Port Lyautey (obecnie Kenitra), gdzie miały pozostać do końca wojny. Pięć dni później dowódcy obu jednostek wygłosili pożegnalne przemówienia, po czym nastąpiło opuszczenie bander z obydwu okrętów. Przez Casablankę, Bordeaux, obóz w Landerneau marynarze dotarli do Anglii. Większość z podchorążych od 23 listopada 1939 r. kontynuowała naukę na okręcie- bazie „Gdynia” w Devonport, na którym została zorganizowana Szkoła Podchorążych Marynarki Wojennej.

Po kilku tygodniach nauki podchorążych skierowano na praktyki w warunkach bojowych na trzech polskich kontrtorpedowcach i dwóch okrętach podwodnych. Praktyka trwała od grudnia 1939 r. do kwietnia 1940 r. Kolejną sześciomiesięczną praktykę marynarze odbyli z początkiem lutego 1941 r. Wojciech Piotrowski zaokrętował na ciężkim krążowniku HMS „London”. Był to ostatni sprawdzian przed promocją na oficera PMW.
3 września 1941 r. w obecności najwyższych przedstawicieli brytyjskiej Admiralicji wiceadmirał J. Świrski promował 40 podchorążych. Stopień podporucznika marynarki z dniem 1 września 1941 r. otrzymał także Wojciech Piotrowski, ukończywszy szkołę z 12 lokatą.
Fotografie z książki J. Pertka : Mała flota wielka duchem Który z promowanych to Wojciech Piotrowski?

Prawdopodobnie od razu po promocji W. Piotrowski rozpoczął staż na brytyjskim eskortowcu HMS „Culver”. HMS „Culver” (dawniej „Mendota”) był dawną kanonierką amerykańskiej Straży Przybrzeżnej, zbudowaną do walki z kontrabandą. 31 stycznia 1942 r. o godzinie 23.31 niemiecki okręt podwodny U-105 wystrzelił w kierunku konwoju SL-98 cztery torpedy, z których dwie trafiły w eskortowiec HMS „Culver”. Ponieważ okręt był słabej konstrukcji i nie posiadał grodzi wodoszczelnych, zatonął tak szybko, że tylko trzynastu (inne źródła podają dwunastu) członków załogi zdołało się uratować. Nie było wśród nich, niestety, Wojciecha Piotrowskiego….

Uratowani Źródła:
Pertek J.: Mała flota wielka duchem. Poznań 1989
http://www.amw.gdynia.pl/library/File/Z ... wrot_D.pdf
http://www.smp.am.szczecin.pl/Content/1 ... andler=pdf

Zainteresowany świetnym tekstem zuni poszukałem co oznacza określenie SODALIS MARIANUS napisane na tablicy nagrobnej. Po polsku tłumaczy się to jako Sodalicja Mariańska, której historia została opisana na stronie http://www.marianisci.opoka.org.pl/inde ... -marianska. Nas może zainteresować okres do wybuchu II WŚ

W 1564 kard. Stanisław Hozjusz, ówczesny biskup warmiński sprowadza do Polski jezuitów. Powstają ich klasztory i kolegia. Polska od zarania czci Maryję, idea sodalicyjna trafia więc na podatny grunt. Pierwsza sodalicja została erygowana w Braniewie przy powstałym tam kolegium jezuickim w 1571 r. W następnych latach kongregacje powstawały w Poznaniu (1574 r.), w Płocku (1586 r.). Potem w Krakowie, Wilnie, Pułtusku, Lublinie, Sandomierzu, Nieświeżu, Elblągu, Jarosławiu i w Kaliszu. W 1642 zostaje erygowana w Warszawie Królewska Kongregacja Niepokalanego Poczęcia Maryi. Do Kongregacji należeli królowie, hetmani, ich małżonki, dzieci. Powstawały także SM szlachty, mieszczan. Dzięki SM Polska nie przestała być krajem katolickim. Sodalisi inicjowali i stawali na czele takich dzieł jak: Bractwo Miłosierdzia Bogarodzicy, Bank Pobożny, Skrzynka św. Mikołaja, Bursy dla młodzieży uczącej się i rękodzielniczej itp. W XVIII stuleciu Polsce było przeszło 200 sodalicji dla wszystkich stanów.

Po kasacie zakonu jezuitów SM przetrwały w zaborze pruskim i rosyjskim. Od 1835 odradzały się w Galicji. Od 1896 w Krakowie zaczyna wychodzić miesięcznik „Sodalis Marianus”. W 1904 we Lwowie i w 1911 w Przemyślu organizację Kongresu Mariańskiego powierzono SM. Sodalicje Mariańskie organizują domy rekolekcyjne, organizują rekolekcje publiczne, opiekują się samotnymi młodymi kobietami, służącymi, tworzą schroniska, stowarzyszenia ekonomiczne.

W 1920 powstaje nowe pismo sodalicyjne „Pod znakiem Maryi” Związku Sodalicji Młodzieży Szkół Średnich. Od 1921 rozpoczynają się Ogólnopolskie Zjazdy SM Uczniów, a potem Uczennic. Jeszcze później Zjazdy SM Akademików. Dla osiągnięcia jednolitości SM w 1922 zostaje powołany w Krakowie Krajowy Sekretariat SM w Polsce. Polskie SM pracują nad pogłębieniem wiedzy religijnej, a szczególnie katolickiej nauki społecznej. Sodaliski są często prezesami diecezjalnych i parafialnych Akcji Katolickich, pracują w różnych środowiskach, wygłaszają referaty.

W 1935/36 jest w Polsce ok. 1500 sodalicji z ok. 100 tys. członkami, w tym 260 SM uczniów szkół średnich, 350 uczennic, 6 Akademiczek, 4 Akademików, 31 Nauczycielek, 22 Pań Wiejskich, 82 Inteligencji Żeńskiej, 44 Inteligencji Męskiej oraz 314 SM greckokatolickich: „Maryjskie Towarzystwo Mołodi”. SM organizowały częste pielgrzymki i swoje Zjazdy na Jasnej Górze. Z inicjatywy sodalisów-akademików z Warszawy i Krakowa w dniu 24 maja 1936 r. odbyła się Pielgrzymka Młodzieży Akademickiej, w której wziął udział Karol Wojtyła, późniejszy Ojciec św. Jan Paweł II. Akademicy złożyli wtedy ślubowanie wierności Kościołowi Katolickiemu i obronie wiary. W 1937 na Jasnej Górze odbyła się Ogólnopolska Pielgrzymka Związku SM Nauczycielek.

Czy Wojciech Piotrowski należał do Sodalicji Mariańskiej już w Tczewie ? Jeżeli uda nam się ustalić czy ta organizacja istniała w naszym mieście moze poznamy więcej szczegółów z jego życia

Dla uzupelnienia podanych w tym temacie informacji pragne dodac, ze Wojciech Piotrowski ur.23.3.1920 w WARSZAWIE i byl zolnierzem Polskiej Marynarki Wojennej a nie jak podano Royal Navy !

Nie nalezalo do zadkosci to, ze Polacy sluzyli w Armii Brytyjskiej,RAF czy Royal Navy byla to ogolnie stosowana procedura. Podobnie funkcjonowaly przydzialy sluzbowe brytyjczykow ktorzy uzupelniali stan osobowy polskich jednostk bojowych. Takim przykladem moze byc np. Polski 300 dywizjon bombowy ktory po zdziesiatkowaniu polskich zalog lotniczych przy braku Polskiego personelu otrzymal uzupelnienie skladajace sie z brytyjskich lotnikow.

Dziękuję Tomku za dodatkowe wyjaśnienie i informacje. Podałeś jednak datę urodzin 23.3.1920, inną niż ta, która widnieje na płycie nagrobnej. Która jest właściwa?

Dziekuje za zwrocenie uwagi !! ....faktycznie podalem bledna date urodzenia




HMS Culver, brytyjski znak taktyczny Y 87 byl Amerykanskim statkiem patrolowym ochrony wybrzeza.
Dnia 5. April 1941 prezydent Roosevelt zatwierdzil dokumet przekazujacy Anglikom 10 lodzi patrolowych o dlugosci 250 stop. 30 kwietnia 1941 zostaja przekazane brytyjczykom pierwsze 4 statki.
Amerykanska nazwa statku brzmiala USCGC Mendota ktora brytyjczycy zmienili na HMS Culver .
HMS Culver zostal zbudowany w 1928 roku a zostal zatopiony torpeda niemieckiego U-boota 31.01.1942, na pokladzie zginelo 114 marynarzy.

Informacje o Wojciechu Piotrowskim ktora podalem w formie ur.24.03.1920 w Warszawie i zmarly 31.01.1942 pochodzi z Wykazu Poleglych i Zmarlych na Obczyznie.
O ile jest to konieczne moge poprosic znajoma z Ministry of Defence w Londyne o sprawdzenie dokladnej daty urodzenia Piotrowskiego , druga forma sprawdzenia jest Archiwum Instytutu Polskiego im. gen Sikorskiego w Londynie.

HMS Culver jeszcze w amerykanskich barwach jako USCGC Mendota. USCGC Mendota w budowie

Mendota, 1929(later-HMSCulver, Y-87)
The cutter Mendota was named for the largest of the "Four Lakes" near Madison,Wisconsin.
Builder: Bethlehem Shipbuilding Corporation, Quincy, MA
Launched: 27 November 1928
Commissioned: 23 March 1929
Displacement: 2,075 tons
Dimensions: 250' oa (236' bp)x 42' x 12' 11" draft (mean)
Machinery 1 turbine-driven electric motor(General Electric), 2 boilers, 3,350 shp,14.8 knots (cruising), 17.5 knots max
Propellers: single, 4 blades
Complement: 97 (1940)
Armament: 1 x 5"/51; 1x 3"/50; 2 x 6-pdrs (1929)
Cost: $900,000 each (hull & machinery) znalazlem informacje ktora mowi, ze statek zostal zatopiony przez U105 na polnocnym atlantyku. U105 typu IX B zbudowany przez AG Weser, Bremen.
Uboot zostal zatopiony 02.06.1943 a z nim na pokladzie poleglo 53 marynarzy.