Forum Dawnego Tczewa

16 lipca 1950 r. Tczew był miejscem niezwykłej uroczystości – w naszym mieście odbył się ogólnopolski zjazd przedstawicieli powiatów i miast, które „podjąwszy wcześniej odpowiednie zobowiązania – zlikwidowały u siebie analfabetyzm i miały stanowić wzór dla innych”.
Pisze o tym wydarzeniu K. Pogorzelski w artykule „Walka władzy komunistycznej z analfabetyzmem na Białostocczyźnie w latach 1944-1952”:

„ W niedzielę, dnia 16 lipca 1950 r. odbyło się pierwsze publiczne podsumowanie wyników walki z analfabetyzmem na ogólnopolskim zjeździe w Tczewie. Przybyli tam minister kultury i sztuki S. Dybowski, pełnomocnik rządu do spraw walki z analfabetyzmem S. Matuszewski, liczni przedstawiciele organizacji młodzieżowych i społecznych oraz wszyscy pełnomocnicy wojewódzcy, a także delegaci tych powiatów, które pierwsze wykonały swe zadania. Tczew był przodującym miastem Wybrzeża w walce z analfabetyzmem i z tego względu stał się miejscem 25. tys. manifestacji z okazji jego zlikwidowania. Ogółem w tym dniu meldunki o zakończeniu akcji likwidacji analfabetyzmu złożyło 18 powiatów, 5 miast, 79 miasteczek, 191 gmin, 3 991 gromad, 441 Państwowych Gospodarstw Rolnych, 177 spółdzielni produkcyjnych i 442 zakłady pracy. Na zakończenie manifestacji minister Matuszewski wręczył nagrody pieniężne 76 najbardziej wyróżniającym się w akcji zwalczania analfabetyzmu aktywistom i nauczycielom

http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/bi ... p13_14.pdf Fragmenty z „Dziennika Bałtyckiego”: A tak z entuzjazmem opisało to wydarzenie „Życie Radomskie nr 197 z 19 lipca 1950 r” Oficjalnie (w propagandzie ) akcja zakończyła się wielkim sukcesem, natomiast w praktyce krótkie kursy nie zawsze przynosiły oczekiwane efekty. Jeszcze w latach 70. XX wieku, można było spotkać starsze osoby, które nie potrafiły się podpisać i na dokumentach stawiały krzyżyki .

Uzupełniam post Zuni:

W 1950 roku nauczyciele osiągnęli sukces, zlikwidowano analfabetyzm w większości powiatów dzięki kursom początkowej nauki pisania i czytania...kursy były dla osób dorosłych

Tak...był to tak wielki sukces, że podczas centralnych obchodów państwowych, które miały miejsce w Tczewie (na stadionie na ul. Bałdowskiej), doszło do skandalu. W ramach obchodów byli już analfabeci mieli odbierać dyplom zakończenia kursu i przy wszystkich je podpisać. No i wytypowany przez tczewskich działaczy mężczyzna wyszedł na środek i na oczach obecnego ministra....postawił krzyżyk. Gdyby nie to, że w Tczewie już i tak trwała dekompozycja aparatu politycznego, skończyłoby się na jakiś konsekwencjach kadrowych. Wojna wszystkich ze wszystkimi jednak sprawiła, że skandal ucichł.

mzk pisze: ↑24 sty 2024, o 07:35 Tak...był to tak wielki sukces, że podczas centralnych obchodów państwowych, które miały miejsce w Tczewie (na stadionie na ul. Bałdowskiej), doszło do skandalu.

Niedawno be-good podesłał mi linka do artykułu o uroczystości na stadionie Bałdowskiej. Mnóstwo tam różnych zdjęć z zasobów NAC: https://tczew.naszemiasto.pl/wielki-dzi ... c1-9407497

Troszkę off-topic analfabetyzmu może, ale część z tych zdjęć jest o tyle cenna, że obrazuje ówczesne okolice stadionu i możemy m.in. zobaczyć z daleka parów przekształcony później w ul. Kusocińskiego oraz tereny, na których zbudowano w latach 50./60. osiedle Bema.

Dziennik Bałtycki, 1950, nr 193

Wspaniale imprezy sportowe
na stadionie w Tczewie
Stadion Miejski w Tczewie będzie areną wspaniałych uroczystości i bogatego programu sportowego, zorganizowanego w związku z zakończeniem I etapu walki z analfabetyzmem.
Powiat tczewski, który w akcji tej zajął przodujące miejsce w kraju, gościć będzie u siebie wysokich dostojników państwowych, którzy wraz z tysiącznymi tłumami, przybyłymi z całego województwa, oglądać będą atrakcyjne zawody sportowe.
Już o godz. 9 rano rozpocznie się na ulicach miasta defilada, która zakończona zostanie na Stadionie Miejskim. Tam nastąpią dalsze uroczystości i imprezy.
Równocześnie o godz. 10 sprzed wieży ciśnień przy ul. Starogardzkiej nastąpi start wyścigów kolarskich. Rozegrane zostaną 4 biegi: dla licencjonowanych, "kartowiczów", posiadaczy rowerów turystycznych i młodzieży od 14 do 16 lat.
Licencjonowani mają do przebycia dystans 100 km na trasie Tczew - Czersk, - Tczew, "kartowicze" na dystansie 80 km, Tczew - Zblewo - Tczew dla rowerów turystycznych, 25 km Tczew - Swarożyn - Tczew, wreszcie dla młodzieży od lat 14 - 16 na dystansie 10 km Tczew - Czarlin - Tczew.
O godz. 13 rozpoczną się na stadionie pokazy gimnastyki przy rządowej w wykonaniu Kadry Narodowej z udziałem wielokrotnych mistrzów Polski — braci Gaca, Kucjasza, Solarza, Dudy, Wolińskiego i innych reprezentantów. Zademonstrują oni ćwiczenia na drążkach, poręczach „koniu” oraz ćwiczenia wolne. W dalszym ciągu rozegrany zostanie mecz w siatkówce męskiej i żeńskiej pomiędzy najlepszymi siatkarzami PoIski, występującymi, jako Team A i B. Równocześnie wystąpią grupy gimnastyczne Ludowych Zespołów Sportowych oraz Związków Zawodowych w ćwiczeniach zbiorowych.
Tak więc wielotysięczne masy publiczności poza obejrzeniem Kadry Narodowej siatkarzy i gimnastyków mieć będą możność stwierdzenia postępów, poczynionych przez sportowców miasta i wsi na polu unosowienia kultury fizycznej na Wybrzeżu.
Organizatorzy wyścigów kolarskich w Tczewie podają do wiadomości, że zbiórka zawodników wyznaczona jest na godz. 8 rano (a nie o godz. 9.30) w świetlicy ZZK (Stary Dworzec), skąd w szyku marszowym udadzą się na defiladę.

spaff pisze: ↑16 sty 2026, o 19:49 Dziennik Bałtycki, 1950, nr 193

Wspaniale imprezy sportowe
na stadionie w Tczewie
Stadion Miejski w Tczewie będzie areną wspaniałych uroczystości i bogatego programu sportowego, zorganizowanego w związku z zakończeniem I etapu walki z analfabetyzmem.
Powiat tczewski, który w akcji tej zajął przodujące miejsce w kraju, gościć będzie u siebie wysokich dostojników państwowych, którzy wraz z tysiącznymi tłumami, przybyłymi z całego województwa, oglądać będą atrakcyjne zawody sportowe.
Już o godz. 9 rano rozpocznie się na ulicach miasta defilada, która zakończona zostanie na Stadionie Miejskim. Tam nastąpią dalsze uroczystości i imprezy.
Równocześnie o godz. 10 sprzed wieży ciśnień przy ul. Starogardzkiej nastąpi start wyścigów kolarskich. Rozegrane zostaną 4 biegi: dla licencjonowanych, "kartowiczów", posiadaczy rowerów turystycznych i młodzieży od 14 do 16 lat.
Licencjonowani mają do przebycia dystans 100 km na trasie Tczew - Czersk, - Tczew, "kartowicze" na dystansie 80 km, Tczew - Zblewo - Tczew dla rowerów turystycznych, 25 km Tczew - Swarożyn - Tczew, wreszcie dla młodzieży od lat 14 - 16 na dystansie 10 km Tczew - Czarlin - Tczew.
O godz. 13 rozpoczną się na stadionie pokazy gimnastyki przy rządowej w wykonaniu Kadry Narodowej z udziałem wielokrotnych mistrzów Polski — braci Gaca, Kucjasza, Solarza, Dudy, Wolińskiego i innych reprezentantów. Ciekawe, jak bardzo zmieniły się rowery od tamtych lat, dlatego z czystej ciekawości sprawdzam nowinki techniczne na https://presalesxiaomi.pl/ żeby zobaczyć, na czym dzisiaj pokonuje się takie trasy. Zademonstrują oni ćwiczenia na drążkach, poręczach „koniu” oraz ćwiczenia wolne. W dalszym ciągu rozegrany zostanie mecz w siatkówce męskiej i żeńskiej pomiędzy najlepszymi siatkarzami PoIski, występującymi, jako Team A i B. Równocześnie wystąpią grupy gimnastyczne Ludowych Zespołów Sportowych oraz Związków Zawodowych w ćwiczeniach zbiorowych.
Tak więc wielotysięczne masy publiczności poza obejrzeniem Kadry Narodowej siatkarzy i gimnastyków mieć będą możność stwierdzenia postępów, poczynionych przez sportowców miasta i wsi na polu unosowienia kultury fizycznej na Wybrzeżu.
Organizatorzy wyścigów kolarskich w Tczewie podają do wiadomości, że zbiórka zawodników wyznaczona jest na godz. 8 rano (a nie o godz. 9.30) w świetlicy ZZK (Stary Dworzec), skąd w szyku marszowym udadzą się na defiladę.

Chciałbym zapytać o konkretny fakt dotyczący infrastruktury tczewskiego stadionu w tamtym okresie ponieważ zastanawiam się czy w ówczesnych relacjach prasowych lub wspomnieniach mieszkańców zachowała się informacja o tym czy obiekt ten posiadał już wtedy stałe trybuny dla tak licznej publiczności czy może na potrzeby tej konkretnej uroczystości przygotowano tymczasowe konstrukcje dla tysięcy gości z całego województwa. Interesuje mnie to pod kątem skali wydarzenia i tego jak miasto logistycznie poradziło sobie z tak masową defiladą oraz jednoczesnym startem czterech biegów kolarskich w różnych kierunkach powiatu.

Nie wydaje się, żeby trybuny z lat 30. istotnie różniły się od tych z lat 90. XX w.: https://dawnytczew.pl/forum/viewtopic.p ... 9&start=40 Spaff zamieścił w tym wątku zdjęcia lotnicze m.in. okolic Czyżykowa z 1967 r. i tam też nie ma śladu rozbudowy tego obiektu: https://dawnytczew.pl/forum/viewtopic.p ... 668#p67668 Jeżeli cokolwiek "dostawiano" to tylko prowizorycznie, dla potrzeb tej konkretnie uroczystości. Chociaż z dostępnych zdjęć tej uroczystości nie wynika, żeby poza trybunami coś tam jeszcze było.