Forum Dawnego Tczewa

Państwowe Gospodarstwa Rolne powstały 12 lutego 1949 roku i przez ponad czterdzieści lat stanowiły stały krajobraz polskiej wsi. Zajmowały się praktycznie całą gospodarką rolną - uprawą, hodowlą zwierząt, ogrodnictwem itp. Można o nich wiele napisać, ale mnie interesuje jedno zagadnienie. Dlaczego PGRy powstawały w mieście? W Tczewie naliczyłem 4, bez Kombinatu Malinowo:
1. PGR Rybny Piotrowo 2. PGR Hodowlany przy 30go Stycznia
3. PGR Ogrodniczy przy Wybudowaniu 4. PGR Czyżykowo
Ten ostatni interesuje mnie najbardziej, ze wspomnień mojego wujka wiem, że posiadał sady i pierwotnie jego siedziba mieściła się w "dworku" ostatniego właściciela folwarku Czyżykowo. Po tym jak w budynku zakwaterowano pracowników uległ on dewastacji i został zburzony. Na jego miejscu mamy dzisiaj przedszkole. Czy ktoś mógłby dodać coś więcej w tym temacie? Gdzie PGR Piotrowo maił swoje stawy rybne? Kiedy PGR Czyżykowo uległ likwidacji?

Problematyka tczewskich PGR jest bardzo skomplikowana - prawie tak samo jak późniejszych Spółdzielni Produkcyjnych. na wyjaśnienie niektórych z aspektów nie starczyło by miejsca na forum. Dla przykładu PGR na Czyżykowie powstał na bazie Gospodarstwa Miejskiego [majątku Zarządu Miejskiego w Tczewie].

LukaszB pisze:Gdzie PGR Piotrowo miał swoje stawy rybne?

Państwowe Gospodarstwo Rybackie Piotrowo cały czas istnieje. Stawy rybne znajdują się - nie wiem, czy wszystkie jeszcze należą do PGR - w Rokitkach. Jeśli moi informatorzy mają dobrą pamięć, to PGR miał pod Tczewem cztery duże stawy plus rowy (podobne do tych na Suchostrzygach przy drodze na Skarszewy).

W 1951 r., według wykazów urzędowych, w całym powiecie tczewskim było 21 PGR - ów, z czego 16 podlegało pod Zespół PGR w Swarożynie. Co ciekawe według wykazu żaden nie należał terytorialnie do grodu Sambora. Najbliżej miasta znajdował się PGR Ogrodniczo Warzywny na Suchostrzygach [wówczas odrębna gromada].

LukaszB pisze:Dlaczego PGRy powstawały w mieście?

Może dlatego, że w tamtym czasie były to peryferie miasta?

Jadzia pisze:

LukaszB pisze:Dlaczego PGRy powstawały w mieście?

Może dlatego, że w tamtym czasie były to peryferie miasta?

Może dlatego, że to były folwarki? Najłatwiej je było przekształcić w PGR jako mienie poniemieckie. Miały budynki i zaplecze gospodarskie, a właściciel uciekł.

Proszę się zastanowić, co posiadało wówczas miasto, czego nie miała wieś. W pierwszych latach powstawania PGR właśnie te kwestia należały do kluczowych. Dwa czynniki.
A więc?

mzk pisze:Proszę się zastanowić, co posiadało wówczas miasto, czego nie miała wieś. W pierwszych latach powstawania PGR właśnie te kwestia należały do kluczowych. Dwa czynniki.
A więc?

Przemysł (zaplecze techniczne) i mieszkania?

LukaszB pisze: Przemysł (zaplecze techniczne) i mieszkania?

...bo (sądząc po starych stacjach transformatorowych) elektryczność w okolicznych wsiach zaistniała już około 100 lat temu...

Bardzo blisko. Jak to mówią artylerzyści: "Prawie".

zainteresowanym rolnictwem tamtych czasów,nie tylko PGR, polecam:
Dariusz Jarosz, Polityka władz komunistycznych w Polce w latach 1948 - 1956 a chłopi, Warszawa 1998, ss.542.
Idem, Polacy a stalinizm 1948 - 1956, Warszawa 2000, ss. 244.
Antoni Kura, Aparat Bezpieczeństwa i wymiar sprawiedliwości wobec kolektywizacji wsi polskiej 1948 - 1956, Warszawa 2006, ss. 309.
Franciszek Tomczak, Rolnictwo Polski Ludowej. Zarys ekonomiki, Warszawa 1972, ss. 629.
Józef Okuniewski, Rolnictwo i wyżywienie kraju, [w:] 30 lat gospodarki Polski Ludowej, pod red. K. Secomski, Warszawa 1974, s. 129 - 153.
Barbara Okoniewska, Problemy osadnictwa rolnego w województwie gdańskim na tle innych regionów Ziem Zachodnich i Północnych w latach 1945-1950, "Słupskie Studia Historyczne" 1993, nr 3.