15. urodziny Dawnego Tczewa

[Wałasz]

Oficjalnie 30 stycznia 2026 r. przypadła kolejna rocznica Dawnego Tczewa, choć warto dodać, że samo Forum założone zostało już 18 stycznia 2011 r. o godz. 8:36 rano, a przynajmniej tak wnioskuję z informacji na profilu Administratora. W każdym razie z przekazanych mi informacji wynika, że tym razem obejdzie się jednak bez oficjalnej uroczystości. Trochę poniekąd tak jak w 2021 r. (wówczas pandemia Covid). Tak się jakoś też niefortunnie złożyło, bo wtedy było 10-lecie, a teraz 15-lecie, a więc okrągłe rocznice...

Warto przy tej okazji dodać "kilka słów" refleksji. Niewątpliwie rok 2025 upłynął pod znakiem znacznie mniejszej aktywności DT w stosunku do lat wcześniejszych, ale to najprawdopodobniej wynika z natłoku spraw zawodowych i rodzinnych organizatorów. Tendencja ta może się utrzymać w kolejnych latach. Z drugiej strony, paradoksalnie, udało się w ten sposób... uniknąć bezsensownego hejtu na społeczników i odgrzewanych niczym stary kotlet argumentów, które stale pojawiały się w przestrzeni publicznej. Chociażby w komentarzach na Tcz.pl pod artykułami o 11, 13 czy 14 rocznicy.

Ale do rzeczy. Założyłem ten wątek nie tylko po to, żeby okrągła rocznica przemknęła niezauważona, ale żeby przede wszystkim pogratulować i podziękować użytkownikowi Spaff. To On przez swoją bardzo dużą aktywność na Forum Dawnego Tczewa napędzał i napędza dalej całą inicjatywę. Nawet, jeśli nie zawsze spotyka się z feedbackiem. Ogólnie szkoda, że tego typy fora już od jakiegoś czasu wymierają na korzyść (niestety) Facebooka albo - co gorzej - Instagrama. Forum Dawny Gdańsk, Wolne Forum Gdańsk czy protoplasta DT - forum Marienburg.pl - mają podobny problem...

Chciałbym jeszcze wspomnieć o jednej kwestii w kontekście podsumowania minionego roku. Ponad 12 m-cy temu, w styczniu 2025 r. zakończyliśmy wspólnie z Łukaszem Rzepczyńskim z Kwidzyna tworzenie opracowania pt. "Wstęp do badań nad historią nieruchomości młyńskiej (wiatrak) w Tczewie przy ul. Wojska Polskiego 18 - Kalendarium przemian architektoniczno-przestrzennych na tle historii własnościowej". Powstało ono na zlecenie Urzędu Miejskiego w Tczewie, w związku z przygotowywaniem dokumentacji konserwatorskiej i budowlanej dla potrzeb rewitalizacji tczewskiego młyna-holendra. Jest to - jak nazwa wskazuje - kalendarium najważniejszych wydarzeń związanych z wiatrakiem i dekadami go poprzedzającymi; zahacza częściowo również o inne posiadłości młyńskie. Zawiera także komentarz i obszerny spis źródeł oraz cały katalog rycin, fotografii i pocztówek z podpisami. Całość liczy 87 stron A4.
Nie udało się co prawda odkryć wszystkich tajemnic wiatraka, ale wiele spraw się wyjaśniło. Opracowanie przygotowane jest w taki sposób, że może być dość łatwo przekształcone w publikację wydawniczą. Ponieważ wiele wskazuje na to, iż raczej nie należy się spodziewać w najbliższym czasie jakiejkolwiek monografii związanej z historią Tczewa lub okolic w XIX w. i 1 poł. XX w., pomyślałem, że może warto byłoby naszą pracę udostępnić Czytelnikom. Sam jestem jak najbardziej na tak. Rozmawiałem również ze współautorem i on także wstępnie byłby gotów dać taką zgodę. Sam zabytek został już zrewitalizowany w ub. r. Pojawiają się tylko następujące pytania:

1. Czy widzicie potrzebę wydania takiej publikacji?
2. Czy taką potrzebę dostrzega również Urząd Miejski w Tczewie, który był zleceniodawcą opracowania?
3. Czy książka miałaby zostać wydana przez Sprzedaż Dawnej Książki pod patronatem Dawnego Tczewa, czy przez Kociewski Kantor Edytorski Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tczewie?
4. Czy udostępnienie wyłącznie w nieodpłatnej formie elektronicznej (ebook), czy może w limitowanym nakładzie papierowym również? Według mnie i w jednym, i w drugim przypadku nie obędzie się bez profesjonalnego składu i łamania.

Dajcie znać, co o tym sądzicie, to może uda się coś w tej sprawie zadziałać.

[spaff]

Tak, dyskusje przeniosły się na Facebooka, gdzie giną po kilku godzinach, albo w ogóle zostały zastąpione przez rolki, shorty i krótkie filmiki, które nie wymagają ani skupienia, ani zaangażowania.
Być może to znak czasów. Łatwiej konsumować niż tworzyć. Łatwiej przewijać niż pisać. Forum wymaga wysiłku: myślenia, formułowania myśli, gotowości na polemikę. Media społecznościowe oferują natychmiastową reakcję i brak odpowiedzialności za słowo.
Wraz z obumieraniem forów zanika coś więcej niż tylko konkretne strony internetowe – zanika kultura rozmowy, cierpliwość i pamięć. Post na Facebooku znika, wątek na forum zostaje. A przynajmniej zostawał.
Kiedyś żartowało się, że Chuck Norris zgrał cały internet na dyskietkę. Dziś mam nadzieję, że ktoś kiedyś zarchiwizuje to forum na jakimś nośniku w jakiś nieznany mi sposób, zanim dorobek jego użytkowników zniknie bez śladu. Przeraża mnie, jak łatwo dorobek forum może zostać utracony - wystarczy nieopłacony hosting.
A web.archive.org to tylko półśrodek - działa różnie i mało kto będzie tam szukał treści, które kiedyś były dostępne od ręki na forum, na forum Wirtualnego Muzeum Tczewa.

Na pytanie nr 1 odpowiadam "tak", a na pozostałe nie potrafię się ustosunkować.

No i na koniec, życzę 100 lat! :)

[Wałasz]

Tak, dyskusje przeniosły się na Facebooka, gdzie giną po kilku godzinach, albo w ogóle zostały zastąpione przez rolki, shorty i krótkie filmiki, które nie wymagają ani skupienia, ani zaangażowania. Być może to znak czasów. Łatwiej konsumować niż tworzyć. Łatwiej przewijać niż pisać. Forum wymaga wysiłku: myślenia, formułowania myśli, gotowości na polemikę. Media społecznościowe oferują natychmiastową reakcję i brak odpowiedzialności za słowo.

Smutna diagnoza, ale jakże trafna. Jak zauważyłeś - łatwiej jest konsumować niż tworzyć. Wielu chciałoby mieć podane wszystko na tacy i to jeszcze w formie krótkiej informacji, żeby nadto się nie przemęczyć czytaniem i myśleniem. A odkrycie wielu faktów historycznych to przecież nierzadko długi i skomplikowany proces interpretacji i analizy źródeł, do których często najpierw trzeba uzyskać dostęp... Pomijam już to, że łatwiej zyskać poklask i multum lajków za zwykłe zdjęcie autobusu na przystanku niż za unikalną pocztówkę z początków XX w.

Dziś mam nadzieję, że ktoś kiedyś zarchiwizuje to forum na jakimś nośniku w jakiś nieznany mi sposób, zanim dorobek jego użytkowników zniknie bez śladu. Przeraża mnie, jak łatwo dorobek forum może zostać utracony - wystarczy nieopłacony hosting.

Na szczęście, z tego co wiem, administrator Forum DT regularnie robi jego kopie zapasowe, które pozwalają na odtworzenie treści. Teoretycznie, każdy może sam dla siebie też wykonać podobną kopię, np. programem typu https://www.httrack.com. Nie wiem tylko, czy w tym konkretnie przypadku da się to zrobić, bo w przypadkach niektórych portali ten program wymiękał. Ale może są jeszcze inne, lepsze, np. Offline Explorer Pro.

Utrzymanie serwerów, na których jest portal i forum DT, niewątpliwie kosztuje. Jeśli w przyszłości zabrakłoby środków finansowych lub zapału albo wystąpiły inne, niefortunne okoliczności, zniknięcie tej bazy z sieci internetu jest realne, a Webarchive nie zawsze pomoże. Kiedyś pojawił się pomysł, żeby zasoby internetowe Dawnego Tczewa przejęła Skarbnica MBP Tczew. To mogłoby być gwarancją jego przetrwania na znacznie dłużej. Jeśli innego wyjścia nie będzie, może trzeba będzie wrócić do tego pomysłu. I kto wie, czy nie w najbliższej przyszłości...

[niespokojna66]

Jestem długo na tym forum i dziwi mnie, że administratorzy zamiast napisać kilka słów o rocznicy jego powstania skupili się na wysyłaniu linków do głosowania na temat granic miasta...@spaff, @wałasz , brawo za aktywność...

[Wałasz]

Dlatego sam byłem zdziwiony. Tym bardziej że - z tego, co się orientuję - każda rocznica DT była sygnalizowana przez Organizatorów tu na Forum i w lokalnych mediach, także ta 10-ta (pandemiczna). 15 lat to może nie 20-tka, ale jednak okrągłe urodziny.
=
Tak trochę z innej beczki - właśnie się zorientowałem, że przestała działać strona Dawnego Sopotu: https://www.dawnysopot.pl
Może to tylko przejściowy problem techniczny, albo ktoś po prostu stracił zapał... Szkoda takich portali, nawet jeśli nie są rozwijane pod względem treści od lat. Na Archive.org nie zawsze wszystko mogło się zachować. Dobrze, że Dawna Oliwa jeszcze się trzyma, a nawet stale zamieszczane są tam nowe treści.

[mzk]

Od dawna widać, że na Forum stale są aktywne 2-3 osoby. Nigdy nie angażowali się wszyscy członkowie, ale ta platforma powoli umiera. Zgaduję, że najaktywniejsi do tej pory członkowie rozpoczęli nowe, bardziej angażujące etapy życia. A.....jej główny twórca, motor rozwoju Forum jest przygnieciony nowymi obowiązkami. Po prostu życie.

[spaff]

Czuję się wywołany do tablicy, ale nie będę Wam zabierał dużo czasu.

Każde forum takie jak nasze jest silne siłą swoich forumowiczów, o czym sami doskonale wiecie. Nie wiem, czy dopadł nas uwiąd starczy, ale nie ukrywam, że skoro w działalność Dawnego Tczewa aktualnie angażuje się liczba osób, które jestem w stanie policzyć na palcach jednej ręki (i to bliżej dolnej wartości), to bezsprzecznie brakuje nam świeżego narybku. O czym mówię od kilku co najmniej lat. Może dla kolejnych pokoleń forma naszego funkcjonowania w realu i w Internecie jest za mało atrakcyjna... Pewnym ukłonem w ich stronę są publikowane na FB rolki ze zdjęciami dawnego Tczewa, przygotowywane przez zaprzyjaźnioną z nami panią Ewę. Jasne, że to za mało, ale zawsze coś nowego.

Proszenie o pomoc podobno jest jedną z najtrudniejszych rzeczy (obok przyznania się do błędu i napisania słowa badminton ), ale ja nie mam z tym problemu, więc każdy, kto chciałby realnie zaproponować nowe rozwiązania i inicjatywy, czy wesprzeć DawnoTczewskie inicjatywy na zewnątrz i w mediach społecznościowych, zostanie wysłuchany i wykorzystany

Nie czuję się z tym dobrze, że zabrakło tradycyjnego spotkania z okazji kolejnej rocznicy powstania DT. Osoby funkcyjne na forum naprawdę o niej nie zapomniały. Decyzja zapadła taka, a nie inna, i zjedzenie tej żaby biorę na siebie. Mógłbym pisać o tym, jak wygląda mój standardowy tydzień pracy (tak, tydzień, nie 5 dni), ale każdy z nas jest zabiegany, więc nie widzę sensu.

Ale z drugiej strony może brak obchodów rocznicy wywoła (albo już wywołał) dyskusję nad przyszłością naszej inicjatywy.

Pamiętajcie, że bez Was nie będzie niczego!

P.S. wiecie, ile osób zapytało o rocznicowe spotkanie?

Wasz koordynator.

[spaff]

1. Czy widzicie potrzebę wydania takiej publikacji?
2. Czy taką potrzebę dostrzega również Urząd Miejski w Tczewie, który był zleceniodawcą opracowania?
3. Czy książka miałaby zostać wydana przez Sprzedaż Dawnej Książki pod patronatem Dawnego Tczewa, czy przez Kociewski Kantor Edytorski Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tczewie?
4. Czy udostępnienie wyłącznie w nieodpłatnej formie elektronicznej (ebook), czy może w limitowanym nakładzie papierowym również? Według mnie i w jednym, i w drugim przypadku nie obędzie się bez profesjonalnego składu i łamania.

Dajcie znać, co o tym sądzicie, to może uda się coś w tej sprawie zadziałać.

1. Oczywiście, że widzimy potrzebę takiej publikacji
2. Myślę, że powinien ją dostrzec.
3. Wydawca mało istotny, ważniejsze jest samo wydanie
4. Obie formy mile widziane.

[Wałasz]

Każde forum takie jak nasze jest silne siłą swoich forumowiczów, o czym sami doskonale wiecie. Nie wiem, czy dopadł nas uwiąd starczy, ale nie ukrywam, że skoro w działalność Dawnego Tczewa aktualnie angażuje się liczba osób, które jestem w stanie policzyć na palcach jednej ręki (i to bliżej dolnej wartości), to bezsprzecznie brakuje nam świeżego narybku.

Mógłbym pisać o tym, jak wygląda mój standardowy tydzień pracy (tak, tydzień, nie 5 dni), ale każdy z nas jest zabiegany, więc nie widzę sensu.

Dzięki za wyjaśnienie. Jest zrozumiałe, że z powodu natłoku obowiązków inicjatywa mocno przyhamowała i nie chodzi tylko o samo Forum, lecz również Facebook czy wydarzenia typu spacery albo trasy rowerowe. W historii Dawnego Tczewa to chyba najmniej aktywny rok, a wiele wskazuje na to, że sytuacja w najbliższych latach może być jeszcze mniej optymistyczna. Zdecydowałem się mimo wszystko otworzyć ten wątek, bo szkoda mi było jednak tej okrągłej, 15 rocznicy. Dla samego przypomnienia chociaż uważam, że warto było...

Proszenie o pomoc podobno jest jedną z najtrudniejszych rzeczy (obok przyznania się do błędu i napisania słowa badminton ), ale ja nie mam z tym problemu, więc każdy, kto chciałby realnie zaproponować nowe rozwiązania i inicjatywy, czy wesprzeć DawnoTczewskie inicjatywy na zewnątrz i w mediach społecznościowych, zostanie wysłuchany i wykorzystany

Przyznam się, że sam ostatnio to, co robiłem do tej pory hobbystycznie dla powiatu tczewskiego, obecnie realizuję zawodowo poza Tczewem (głównie Trójmiasto i okolice oraz Żuławy). Mogę od czasu do czasu przygotować jakieś propozycje nowych wpisów na FB, ale nie jestem w stanie tego na pewno robić bardzo regularnie, a już na pewno nie przy moim stopniu szczegółowości.
Może warto wrócić do tras rowerowych - Wojtek "be-good" jest tu kopalnią wiedzy i świetnym przewodnikiem. Do tego, jeśli trafi się akurat na teren, który był przeze mnie choćby wstępnie badany (np. Krzywe Koło, Steblewo, Różyny) - mogę go wspomóc ciekawostkami również.
W "Krainie wędrujących dworów" na tyle szczegółowo są opisane posiadłości Czyżykowa, Bałdowa i Knybawy, że nie bardzo widzę sens jakichkolwiek spacerów. Chyba że są jakieś pytania albo życzenia co do konkretnych miejsc. Inna sprawa, że osoba tworząca publikację czy prowadząca statyczny wykład niekoniecznie jest dobrym przewodnikiem grupy osób na trasie.
Można też zrobić jeszcze w tym roku jakieś spotkanie nawiązujące do 15 rocznicy, nawet jeśli to już będzie spóźnione. W ub.r. wspominałem na ostatnim spotkaniu o poszerzeniu mojej bazy map i planów, jednakże większość z nich dotyczy terenów bardziej północnych, nadmorskich i żuławskich lub okolic Starogardu Gdańskiego, Pelplina i Gniewa, więc nie wiem, czy ich prezentacja byłaby w ogóle interesująca dla naszych Forumowiczów.

Ale z drugiej strony może brak obchodów rocznicy wywoła (albo już wywołał) dyskusję nad przyszłością naszej inicjatywy.

Pamiętam rozmowę z Łukaszem, w której wspominał mi o kosztach utrzymania serwerów Forum i Portalu DT. Mowa była też o ewentualnej opcji przejęcia zasobów Dawnego Tczewa przez Skarbnicę Tczewską MBP, która posiada środki, żeby to wszystko utrzymać i to w dłuższym okresie czasu. Kiedy rozmawiałem na ten temat też z Tobą, to mówiłeś, że nie widzisz takiej potrzeby. Dobrze być optymistą, jednak może być taka realna sytuacja, że Dawnemu Tczewowi będzie groził los np. Dawnego Sopotu. Trzeba się z tym niestety liczyć, iż może to kiedyś nastąpić, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę aktualne trendy zaangażowania, o których wspomniałeś na początku. Materiału zgromadzonego jest tak dużo, że utrata takiej przestrzeni w necie byłaby ogromną stratą. Nawet jako baza na dysku, to jej przeszukanie jest trudniejsze niż w sieci. Dlatego ewentualnie trzeba by się zastanowić nad nową formułą DT, ewentualnie jakie aktywności / zasoby zostawić póki co, a jakie zacząć przekazywać w celu zachowania na przyszłość.

P.S. wiecie, ile osób zapytało o rocznicowe spotkanie?

Trzy osoby?

1. Oczywiście, że widzimy potrzebę takiej publikacji
2. Myślę, że powinien ją dostrzec.
3. Wydawca mało istotny, ważniejsze jest samo wydanie
4. Obie formy mile widziane.

To może skoro wystartowała zbiórka tekstów do Kociewskiego Magazynu Regionalnego na 2026 r., zapytam też Kociewski Kantor Edytorski o tą kwestię i zobaczymy. Dodam jeszcze, że na wcześniejsze zlecenie właściciela dworu w Nicponi, który przeznaczony jest do rewitalizacji, opracowuję monografię dziejową tamtejszego majątku Nowy Dwór. W tym albo w przyszłym roku powinna być już gotowa. Nie rozmawialiśmy jeszcze o sprawach wydawniczych, ale może Dawny Tczew mógłby być jedną z rozważanych opcji. Zobaczymy.

[niespokojna66]

Pewnym ukłonem w ich stronę są publikowane na FB rolki ze zdjęciami dawnego Tczewa, przygotowywane przez zaprzyjaźnioną z nami panią Ewę. Jasne, że to za mało, ale zawsze coś nowego.

Proszenie o pomoc podobno jest jedną z najtrudniejszych rzeczy (obok przyznania się do błędu i napisania słowa badminton ), ale ja nie mam z tym problemu, więc każdy, kto chciałby realnie zaproponować nowe rozwiązania i inicjatywy, czy wesprzeć DawnoTczewskie inicjatywy na zewnątrz i w mediach społecznościowych, zostanie wysłuchany i wykorzystany

Nie czuję się z tym dobrze, że zabrakło tradycyjnego spotkania z okazji kolejnej rocznicy powstania DT. Osoby funkcyjne na forum naprawdę o niej nie zapomniały. Decyzja zapadła taka, a nie inna, i zjedzenie tej żaby biorę na siebie. Mógłbym pisać o tym, jak wygląda mój standardowy tydzień pracy (tak, tydzień, nie 5 dni)

P.S. wiecie, ile osób zapytało o rocznicowe spotkanie?

Wasz koordynator.

Wiem, że na pewno zainteresowanych było tylu, ilu było na rocznicy rozstrzelania na "świńskim rynku"...